Gedrag

sturen spieren en klieren aan

reactie

alle waarneembare acties / reacties van dat organisme op de omgeving en op interne prikkels

aanvallen van concurrenten

kleurcamouflage als verdedigingsstrategie

samenspel van hormonen en zenuwimpulsen - omgeving + genetisch materiaal van het organisme

DNA

nature

nurture

spontaan gedrag dat optreed zonder dat er actief over wordt nagedacht en dat aanwezig is vanaf de geboorte (maar nog niet per se tot uiting komt

gedrag geleerd van soortgenoten of uit ervaring

prikkel die van buiten / binnenin het lichaam kan komen

motivatie

prikkel die een doorslaggevende rol speelt bij het veroorzaken van gedrag

ontvanger kan deze prikkel niet negeren - zorgt voor een vaste reactie

vaste opeenvolging van gedragingen in een specifieke situatie

aangeboren ritueel dat dient om een partner ervan te overtuigen te paren en zich voort te planten

overlevingskansen van een soort te vergroten

instinct - reflex

voorgeprogrammeerde reactie op bepaalde sleutelprikkels - komt vanaf de geboorte tot uiting en wordt via erfelijk materiaal doorgegeven

fixed action pattern

stereotiep en niet flexibel; het wordt automatisch en volledig uitgevoerd zodra het wordt geactiveerd

ritueel

automatisch, vrijwillige reactie op een bepaalde prikkel - vanaf de geboorte aanwezig

vaste gedragingen die vaak behoren tot het basisrepertoire van voeden, voortplanten en beschermen

leermethode waarbij een nieuwe reactie gekoppeld wordt aan een prikkel

klassiek conditioneren - operant conditioneren

Russische fysioloog die het proces van het klassieke conditionering onderzocht

een organisme reageert met een reflex op een geconditioneerde prikkel nadat dit organisme de neutrale prikkel leerde in verband brengen met een ongeconditioneerde prikkel

prikkel die automatisch een reactie uitlokt, zonder dat je dat hoeft te leren

automatische, aangeboren reactie op een onvoorwaardelijke prikkel

prikkel die op zichzelf geen reactie uitlokt

neutrale prikkel, nadat die herhaaldelijk samen met de onvoorwaardelijke prikkel is aangeboden

geconditioneerde prikkel

aangeleerde reactie op de voorwaardelijke prikkel

geconditioneerde reactie

reclame - angstconditionering

een merk (NP) wordt herhaaldelijk gekoppeld aan iets positiefs -> je voelt je goed bij het merk

je hoort telkens een hard geluid (OP) als je een witte rat ziet (NP) -> later wordt de witte rat zelf al angstwekken (VP -> VR)

onderzocht het operant conditioneren adhv een Skinner-box

doos met hendels, lichtjes, luidsprekers, voedseldispenser en een geleidende roostervloer

onnatuurlijk gedrag aanleren door beloning en straf

gedrag komt meer voor

frequentie van het gedrag neemt af

gewenning - inprenting - imitatie - leren door inzicht - trial-and-error

afleren van reacties op bepaalde prikkels uit de omgeving

leerervaring die plaatsvind in de eerste levensfase, het gedrag kan daarna niet meer verandert worden

< 4 maanden

leren door het gedrag van soortgenoten na te bootsen

eerder opgedane ervaring toepassen in een andere situatie

behouden wat goed is en verwerpen wat minder goed is - dit leidt uiteindelijk tot een nieuw gedragspatroon