psychologia egz

Stan psychicznego napięcia wynikający z posiadania dwóch lub więcej psychologicznie niezgodnych elementów poznawczych.

Od znaczenia zaangażowanych elementów, proporcji elementów zgodnych do niezgodnych, wysokości poniesionych kosztów i stopnia dobrowolności działania.

Dysonans postdecyzyjny, dysonans z niedostatecznego uzasadnienia, dysonans z uzasadnienia wysiłku.

Powstaje po podjęciu trudnej decyzji; redukuje się przez podwyższanie wartości wybranej opcji i dewaluację odrzuconej.

Powstaje, gdy zachowanie sprzeczne z postawą ma małe zewnętrzne uzasadnienie; redukuje się przez zmianę postawy wewnętrznej.

Powstaje po włożeniu dużego wysiłku w mało atrakcyjny cel; redukuje się przez podwyższenie subiektywnej wartości tego celu.

Dziecko, Rodzic, Dorosły.

Zawiera internalizowane postawy i normy od figur rodzicielskich; działa w trybie „powinieneś/nie wolno”.

Jest stanem racjonalnym, przetwarzającym informacje „tu i teraz”; działa według zasady rzeczywistości.

Zawiera zapisane emocje, potrzeby i reakcje z dzieciństwa; działa według zasady „chcę/czuję”.

Transakcja, w której wektor reakcji odpowiada stanowi ego, do którego skierowany był stymulus, zapewniając płynną komunikację.

Transakcja, w której wektor reakcji nie trafia w oczekiwany stan ego, prowadząc do zakłóceń lub konfliktu.

Transakcja zawierająca przekaz na poziomie społecznym i psychologicznym, gdzie decydująca jest wiadomość ukryta.

Ja jestem OK – Ty jesteś OK; Ja jestem OK – Ty nie jesteś OK; Ja nie jestem OK – Ty jesteś OK; Ja nie jestem OK – Ty nie jesteś OK.

Po obecności ocen moralnych, krytyki, żądań, porównań i zaprzeczaniu odpowiedzialności.

Spostrzeżenie (obserwacja bez oceny), Uczucie, Potrzeba, Prośba (konkretna, pozytywna, wykonalna).

Zdolność rozpoznawania, rozumienia, nazywania i zarządzania emocjami własnymi oraz emocjami innych osób.

Samoświadomość, samoregulacja, motywacja, empatia, umiejętności społeczne.

Przygotowują organizm do reakcji na istotne zdarzenia (mobilizacja), np. do walki lub ucieczki.

Sygnalizują stany wewnętrzne i intencje, regulując interakcje społeczne.

Na emocje proste (pierwotne, np. radość, smutek) i złożone (wtórne, mieszaniny emocji prostych, np. duma, zazdrość).

Na uczucia proste (bezpośrednie reakcje na bodźce) i wyższe (związane z wartościami etycznymi, estetycznymi, intelektualnymi).

Id (ono), Ego (ja), Superego (nad-ja).

Według zasady przyjemności; dąży do natychmiastowego zaspokojenia popędów.

Pośredniczy między żądaniami Id, wymaganiami Superego a rzeczywistością zewnętrzną; działa według zasady rzeczywistości.

Nieświadome strategie redukujące lęk powstały z konfliktu między strukturami osobowości.

Wyparcie, projekcja, racjonalizacja, sublimacja.

Systematyczne odstępstwa od racjonalności w podejmowaniu decyzji, uwzględniając wpływ czynników psychologicznych.

Daniel Kahneman, Amos Tversky, Richard Thaler.

Projektowanie środowiska decyzyjnego w sposób ułatwiający podejmowanie lepszych wyborów, bez ograniczania wolności (np. domyślna opcja).

Tendencja do nadmiernego polegania na pierwszej napotkanej informacji (kotwicy) przy podejmowaniu decyzji szacunkowych.

Otwartość na doświadczenie, Sumienność, Ekstrawersja, Ugodowość, Neurotyczność.

Ciekawość intelektualną, wyobraźnię, otwartość na nowe idee i wartości.

Skłonność do doświadczania negatywnych emocji, takich jak lęk, depresyjność, drażliwość i podatność na stres.

Tendencja do uznawania zachowania za bardziej poprawne, im częściej jest ono obserwowane u innych ludzi.

W sytuacjach niepewności oraz gdy obserwowani inni są postrzegani jako podobni do jednostki.

Głęboko zakorzeniona tendencja do uległości wobec osób postrzeganych jako legalne autorytety.

Tytuły, strój (mundur, kitel), atrybuty statusu (drogi samochód, biuro).

Skrajną uległość wobec autorytetu; badani wykazywali gotowość do zadawania silnego bólu innym na polecenie eksperymentatora.

Potrzeba to uniwersalna wartość (np. szacunek, bezpieczeństwo), a prośba to konkretne, pozytywne działanie, które może tę potrzebę zaspokoić.

Przekierowanie energii z nieakceptowanego popędu (np. agresji) na społecznie cenioną i twórczą działalność.

Ustawienie zdrowej żywności na poziomie oczu w sklepie lub domyślna opcja zapisu do programu emerytalnego przy zatrudnieniu.

Nadają energię i kierunek działaniom, popychają do osiągania celów lub unikania zagrożeń.

Reprezentuje internalizowane normy i wartości moralne (sumienie) oraz aspiracje (ideał ego); działa według zasady moralności.

Krytyczny Rodzic jest oceniający i wymagający, a Opiekuńczy Rodzic jest wspierający i troskliwy.

Zjawisko, w którym obecność innych świadków zmniejsza prawdopodobieństwo udzielenia pomocy, ponieważ bezczynność każdego jest dla innych dowodem, że reakcja nie jest potrzebna.