1Jakie są główne funkcje tkanki nabłonkowej?
Pokrywowo-ochronna, resorpcyjna, wydzielnicza, barierowa oraz zmysłowa.
2Czym jest błona podstawna?
Jest to cienka warstwa substancji międzykomorowej oddzielająca nabłonki od położonych głębiej tkanek.
3Jakie są główne funkcje błony podstawnej?
Przytwierdza nabłonek do podłoża i niekiedy ogranicza przechodzenie substancji z obszaru nabłonka do sąsiednich tkanek.
4Z jakich trzech warstw zbudowana jest błona podstawna?
Z blaszki jasnej, blaszki gęstej oraz blaszki siateczkowej.
5Co tworzy blaszkę podstawną?
Blaszka jasna połączona z blaszką gęstą.
6Jakie są kryteria klasyfikacji nabłonków?
Kształt komórek oraz liczba warstw komórek.
7Jakie wyróżniamy główne kształty komórek w nabłonkach?
Płaskie, sześcienne oraz walcowate.
8Na jakiej podstawie określa się nazwę nabłonków wielowarstwowych?
Nazwa uwzględnia kształt komórek leżących na powierzchni.
9Jakie nabłonki zaliczamy do nabłonków jednowarstwowych?
Płaski, sześcienny, walcowaty oraz wielorzędowy.
10Jakie nabłonki zaliczamy do nabłonków wielowarstwowych?
Płaski, sześcienny, walcowaty oraz przejściowy.
11Jaką budowę ma nabłonek jednowarstwowy płaski?
Składa się z pojedynczej warstwy płaskich, wielobocznych komórek, lekko uwypuklonych w miejscu spłaszczonego jądra; mogą na nich występować mikrokosmki.
12Gdzie występuje nabłonek jednowarstwowy płaski?
W śródbłonku (endothelium) naczyń krwionośnych i chłonnych, mezotelium błon surowiczych, blaszce ściennej torebki ciałka nerkowego, pęcherzykach płucnych, tylnej powierzchni rogówki oka oraz wewnętrznej powierzchni błony bębenkowej i uchu wewnętrznym.
13Jakie funkcje pełni nabłonek jednowarstwowy płaski?
Barierową, resorpcyjną, filtracyjną, a także bierze udział w transporcie gazów i substancji.
14Jaką budowę ma nabłonek jednowarstwowy sześcienny?
Składa się z pojedynczej warstwy komórek o prawie jednakowych wymiarach, z okrągłymi jądrami w środku; na powierzchni mogą występować migawki i mikrokosmki.
15Gdzie występuje nabłonek jednowarstwowy sześcienny?
W pęcherzykach tarczycy, kanalikach nerki, oskrzelikach oddechowych, przedniej części soczewki, na powierzchni jajników oraz w splocie naczyniówkowym.
16Jakie funkcje pełni nabłonek jednowarstwowy sześcienny?
Barierową, resorpcyjną, wydzielniczą oraz transportową (gazów i jonów Na+).
17Jaką budowę ma nabłonek jednowarstwowy walcowaty?
Składa się z komórek, których wysokość jest 2-3 razy większa niż podstawa, z jądrami u podstawy w jednym rzędzie; na powierzchni może mieć rąbek prążkowany lub migawki.
18Gdzie występuje nabłonek jednowarstwowy walcowaty?
W żołądku i jelitach (z komórkami kubkowymi), jajowodach, macicy oraz w przewodach wyprowadzających niektórych gruczołów (ślinianki, gruczoły maciczne).
19Jakie funkcje pełni nabłonek jednowarstwowy walcowaty?
Resorpcyjną, wydzielniczą oraz barierową.
20Jaka jest cecha charakterystyczna budowy nabłonka jednowarstwowego wielorzędowego?
Posiada kilka rzędów jąder sugerujących wiele warstw, jednak wszystkie komórki mają kontakt z błoną podstawną; występują w nim komórki podstawne (zastępcze).
21Gdzie występuje nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy?
W drogach oddechowych (część oddechowa jamy nosowej, zatoki, krtań, tchawica, oskrzela).
22Jakie funkcje pełni nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy?
Pokrywowo-ochronną oraz wydzielniczą.
23Czym charakteryzuje się nabłonek dwurzędowy (odmiana wielorzędowego)?
Składa się z komórek wysokich i niskich (zastępczych) oraz posiada nieruchome wypustki zwane stereociliami.
24Gdzie występuje nabłonek dwurzędowy?
W męskim układzie rozrodczym – w przewodzie najądrza oraz kanalikach wyprowadzających jądra.
25Jaką budowę ma nabłonek wielowarstwowy płaski?
Najgłębsza warstwa na błonie podstawnej to komórki walcowate, nad nią kilka warstw sześciennych, a na powierzchni komórki spłaszczone.
26Gdzie występuje nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący?
W miejscach stałe wilgotnych narażonych na uszkodzenia: jama ustna, gardło, przełyk, odbyt, fałdy głosowe, końcowy odcinek cewki moczowej, pochwa, część pochwowa szyjki macicy oraz nabłonek przedni rogówki.
27Gdzie występuje nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący?
Na powierzchni zewnętrznej powłoki ciała (naskórek), w przedsionku nosa, na brodawkach nitkowatych języka oraz na podniebieniu twardym.
28Jakie warstwy wyróżnia się w naskórku skóry cienkiej (owłosionej)?
Warstwę podstawną, kolczystą, ziarnistą oraz rogowaciejącą.
29Jaka dodatkowa warstwa występuje w naskórku skóry grubej (np. na palcu)?
Warstwa jasna.
30Co wchodzi w skład warstwy rozrodczej naskórka?
Warstwa podstawna oraz warstwa kolczysta.
31Jaka jest główna funkcja nabłonka wielowarstwowego płaskiego?
Pokrywowo-ochronna.
32Jaką budowę ma nabłonek wielowarstwowy sześcienny?
Składa się z wielu warstw, przy czym powierzchniową warstwę tworzą komórki sześcienne.
33Gdzie występuje nabłonek wielowarstwowy sześcienny?
W przewodach wyprowadzających gruczołów potowych.
34Jaką funkcję pełni nabłonek wielowarstwowy sześcienny?
Pokrywowo-ochronna.
35Jaką budowę ma nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
Składa się z 2-3 warstw komórek o różnych kształtach, przeważnie wielobocznych.
36Gdzie występuje nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
W strefach przejściowych (nagłośnia, wpust, odbyt), przewodach wyprowadzających dużych gruczołów (np. ślinianka przyuszna), części gąbczastej cewki moczowej męskiej oraz w spojówkach.
37Jaką funkcję pełni nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
Pokrywowo-ochronna.
38Czym charakteryzuje się budowa nabłonka wielowarstwowego przejściowego?
Posiada zmienną ilość warstw w zależności od stopnia rozciągnięcia (np. w obkurczonym pęcherzu moczowym 5-6 warstw, w rozciągniętym 3 warstwy) oraz powierzchniowe komórki baldaszkowate.
39Gdzie występuje nabłonek wielowarstwowy przejściowy?
W pęcherzu moczowym, kielichach nerkowych (2-3 warstwy), miedniczkach nerkowych (4-5 warstw) oraz początkowym odcinku cewki moczowej.
40Jakie są cechy gruczołów holokrynowych?
Całe komórki przekształcają się w wydzielinę i obumierają, odłączając się od nabłonka, a w procesie regeneracji powstają nowe komórki (np. gruczoły łojowe).
41Jakie są cechy gruczołów apokrynowych?
Wydzielają gęstą, tłustą wydzielinę bogatą w białka i lipidy głównie pod wpływem stresu i emocji; występują w okolicach owłosionych (pachy, krocze, sutki) i uchodzą do mieszków włosowych, a ich zapach wynika z rozkładu przez bakterie.
42Jakie są cechy gruczołów merokrynowych?
Wydzielina jest uwalniana przez egzocytozę bez niszczenia komórki, co jest najczęstszym sposobem wydzielania (np. gruczoły potowe ekrynowe i ślinianki).
43Jaki kształt mają komórki nabłonka jednowarstwowego płaskiego widoczne na przekroju od góry?
Wieloboczny.
44Jakie struktury zwiększające powierzchnię komórki mogą występować na powierzchni nabłonka jednowarstwowego płaskiego?
Mikrokosmki.
45Jak nazywa się nabłonek jednowarstwowy płaski wyściełający wnętrze naczyń krwionośnych i chłonnych?
Środbłonek (endothelium).
46Jak nazywa się nabłonek jednowarstwowy płaski wyściełający błony surowicze organizmu?
Mesothelium (nabłonek surowiczy).
47Które błony surowicze są wyściełane przez mesothelium?
Otrzewna, opłucna oraz osierdzie.
48Jaki rodzaj nabłonka tworzy blaszkę ścienną torebki ciałka nerkowego?
Nabłonek jednowarstwowy płaski.
49Jaki typ komórek pęcherzyków płucnych należy do nabłonka jednowarstwowego płaskiego?
Pneumocyty typu I.
50Jaki nabłonek pokrywa tylną powierzchnię rogówki oka?
Nabłonek jednowarstwowy płaski.
51W których strukturach narządu słuchu występuje nabłonek jednowarstwowy płaski?
Na wewnętrznej powierzchni błony bębenkowej oraz na elementach błonnika białastego ucha wewnętrznego.
52Jakie wymiary posiadają komórki budujące nabłonek jednowarstwowy sześcienny?
Wszystkie ich wymiary (wysokość, szerokość, długość) są prawie jednakowe.
53Gdzie w komórce nabłonka jednowarstwowego sześciennego zlokalizowane jest jądro i jaki ma kształt?
Jądro jest okrągłe i leży w samym środku komórki.
54Jakie wytwory powierzchni komórkowej mogą występować na nabłonku jednowarstwowym sześciennym?
Migawki oraz mikrokosmki.
55Jaka jest rola migawek zlokalizowanych na powierzchni nabłonka jednowarstwowego sześciennego?
Przesuwanie substancji po powierzchni komórki.
56Jaki rodzaj nabłonka wyścieła pęcherzyki tarczycy?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny.
57Jaki nabłonek występuje w kanalikach nerkowych?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny.
58Jaki typ nabłonka buduje ściany oskrzelików oddechowych?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny.
59Gdzie w strukturze soczewki oka występuje nabłonek jednowarstwowy sześcienny?
W jej przedniej części.
60Jaki nabłonek okrywa zewnętrzną powierzchnię jajników?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny.
61Jaki nabłonek wyścieła splot naczyniówkowy w komorach mózgu?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny.
62Jaki jest stosunek wysokości do szerokości podstawy w komórkach nabłonka jednowarstwowego walcowatego?
Wysokość komórki jest 2–3 razy większa niż szerokość jej podstawy.
63Gdzie w komórce walcowatej znajdują się jądra i w jaki sposób są ułożone?
Leżą przy podstawie komórki i tworzą jeden rząd.
64Czym jest rąbek prążkowany występujący na wolnej powierzchni nabłonka jednowarstwowego walcowatego?
Gęsty uciszony układ mikrokosmków (od 1,5 do 3 tysięcy na jedną komórkę) zwiększający powierzchnię wchłaniania.
65Jakie modyfikacje powierzchniowe (poza rąbkiem prążkowanym) mogą występować na nabłonku jednowarstwowym walcowatym?
Migawki.
66Jaki nabłonek wyścieła wnętrze żołądka oraz jelit?
Nabłonek jednowarstwowy walcowaty.
67Jakie jednokomórkowe gruczoły występują w nabłonku walcowatym żołądka i jelit?
Komórki kubkowe.
68Jaki rodzaj nabłonka z obecnością migawek występuje w jajowodach?
Nabłonek jednowarstwowy walcowaty.
69Jaka jest rola migawek obecnych na nabłonku walcowatym w jajowodach?
Przesuwanie komórki jajowej.
70Jaki nabłonek wyścieła jamę macicy?
Nabłonek jednowarstwowy walcowaty.
71W przewodach wyprowadzających których gruczołów występuje nabłonek jednowarstwowy walcowaty?
Niektórych gruczołów, np. ślinianek i gruczołów macicznych.
72Dlaczego nabłonek wielorzędowy nosi taką nazwę, mimo że należy do nabłonków jednowarstwowych?
Jądra komórkowe leżą na różnych wysokościach (tworząc kilka rzędów), ale w rzeczywistości wszystkie komórki stykają się z błoną podstawną.
73Czy w nabłonku jednowarstwowym wielorzędowym wszystkie komórki docierają do wolnej powierzchni nabłonka?
Nie – wszystkie spoczywają na błonie podstawnej, lecz tylko część (komórki wysokie) sięga do powierzchni wolnej.
74Jakie struktury powierzchniowe mogą występować na wolnej brzegi nabłonka jednowarstwowego wielorzędowego?
Mikrokosmki oraz migawki.
75Jaki kształt mają komórki podstawne (niskie) w nabłonku jednowarstwowym wielorzędowym?
Stożkowaty.
76Jak inaczej nazywa się komórki podstawne nabłonka wielorzędowego i jaka jest ich rola?
Komórki zastępcze; pełnią funkcję komórek macierzystych dla komórek wysokich i kubkowych.
77Jaką potoczną nazwę użytkową nosi nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy ze względu na swoje główne występowanie?
Nabłonek oddechowy.
78Jaki specyficzny rodzaj wypustek komórkowych występuje na powierzchni komórek nabłonka dwurzędowego?
Stereocilia (długie, nieruchome wypustki).
79Czy stereocilia występujące w nabłonku dwurzędowym posiadają zdolność ruchu?
Nie, są to wypustki nieruchome.
80Jaka jest główna cecha odróżniająca nabłonek dwurzędowy od wielorzędowego nabłonka dróg oddechowych pod względem wypustek powierzchniowych?
Nabłonek dwurzędowy posiada ruchowe ograniczenie ze względu na obecność nieruchomych stereocilii, podczas gdy nabłonek oddechowy posiada głównie migawki (rzęski ruchome).
81Jakie kryterium decyduje o zaklasyfikowaniu nabłonka do kategorii 'jednowarstwowy'?
Fakt, że wszystkie budujące go komórki leżą bezpośrednio na błonie podstawnej.
82Jaka jest synonimiczna nazwa nabłonka jednowarstwowego sześciennego związana z jego wyglądem?
Nabłonek kostkowy lub brukowy.
83Jakie alternatywne nazwy nosi nabłonek jednowarstwowy walcowaty?
Nabłonek cylindryczny lub wałeczkowaty.
84Inna nazwa nabłonka wielorzędowego uwzględniająca układ jąder komórkowych to _____.
Nabłonek wieloszeregowy.
85Jaki typ nabłonka jednowarstwowego występuje w pęcherzykach płucnych, umożliwiając szybką dyfuzję gazów?
Nabłonek jednowarstwowy płaski.
86W którym nabłonku jednowarstwowym jądra tworzą dokładnie jeden rząd położony tuż przy podstawie komórek?
W nabłonku jednowarstwowym walcowatym.
87W którym nabłonku jednowarstwowym okrągłe jądra komórkowe znajdują się idealnie w centrum komórek?
W nabłonku jednowarstwowym sześciennym.
88Które nabłonki jednowarstwowe wykazują funkcję wydzielniczą?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny, walcowaty oraz wielorzędowy.
89Które nabłonki jednowarstwowe wykazują wyspecjalizowaną funkcję resorpcyjną (wchłaniania)?
Nabłonek jednowarstwowy płaski, sześcienny oraz walcowaty.
90Jaki nabłonek jednowarstwowy bierze udział w aktywnym transporte jonów \$Na^+\$ np. w kanalikach nerkowych?
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny.
91Jaka jest główna cecha adaptacyjna komórek pneumocytów typu I w nabłonku jednowarstwowym płaskim płuc?
Spłaszczenie komórek minimalizujące grubość bariery krew-powietrze dla sprawnego transportu gazów.
92Gdzie w przewodach wyprowadzających dużych gruczołów (np. ślinianek) spotyka się nabłonek walcowaty jednowarstwowy?
W drobniejszych i średnich przewodach wyprowadzających.
93Jaki typ nabłonka wyścieła zatoki przynosowe?
Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy (oddechowy).
94Jaki nabłonek jednowarstwowy wyścieła światło tchawicy i głównych oskrzeli?
Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy (migawkowy).
95Jak zmienia się wysokość komórek w nabłonku jednowarstwowym sześciennym w porównaniu do walcowatego?
W sześciennym wysokość jest równa szerokości, a w walcowatym wysokość jest 2–3 razy większa od szerokości.
96Jaka jest zaleta obecności rąbka prążkowanego w komórkach nabłonka walcowatego jelit?
Znaczne zwiększenie powierzchni chłonnej, ułatwiające efektywne wchłanianie składników odżywczych.
97Jaki nabłonek jednowarstwowy odpowiada za osłonę surowiczą jamy brzusznej (otrzewnej)?
Nabłonek jednowarstwowy płaski (mesothelium).
98Który typ nabłonka jednowarstwowego posiada jądra komórkowe spłaszczone, ułożone równolegle do błony podstawnej?
Nabłonek jednowarstwowy płaski.
99Które narządy układu rozrodczego żeńskiego są wyścielone przez nabłonek jednowarstwowy walcowaty?
Jajowody oraz macica.
100W którym odcinku układu oddechowego nabłonek wielorzędowy przechodzi w nabłonek jednowarstwowy sześcienny?
W oskrzelikach oddechowych.
101Na czym polega filtracyjna funkcja nabłonka jednowarstwowego płaskiego w nerce?
Umożliwia przechodzenie przesączu osocza w blaszce ściennej torebki ciałka nerkowego (torebce Bowmana).
102Jaki nabłonek jednowarstwowy pokrywa przedsionek części oddechowej jamy nosowej oraz krtani?
Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy.
103Czy nabłonek wielorzędowy i dwurzędowy są przykładami nabłonków jednowarstwowych czy wielowarstwowych?
Jednowarstwowych, ponieważ wszystkie ich komórki spoczywają bezpośrednio na błonie podstawnej.
104Jaka struktura oddziela komórki nabłonka jednowarstwowego od położonej głębiej tkanki łącznej?
Błona podstawna.
105Jakie komórki tworzą najgłębszą warstwę nabłonka wielowarstwowego płaskiego leżącą bezpośrednio na błonie podstawnej?
Jedna warstwa komórek walcowatych.
106Jakie komórki znajdują się bezpośrednio nad najgłębszą warstwą komórek walcowatych w nabłonku wielowarstwowym płaskim?
Kilka warstw komórek sześciennych.
107Na jakie dwie odmiany dzieli się nabłonek wielowarstwowy płaski?
Nierogowaciejący oraz rogowaciejący.
108Jaka jest ogólna charakterystyka miejsc, w których występuje nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący?
Miejsca narażone na uszkodzenia, których powierzchnie mogą być stale wilgotne.
109Gdzie w przewodzie pokarmowym występuje nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący?
W jamie ustnej, gardle, przełyku oraz odbycie.
110Gdzie w krtani występuje nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący?
Na fałdach głosowych.
111Gdzie w układzie moczowo-płciowym występuje nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący?
W końcowym odcinku cewki moczowej, w pochwie oraz w części pochwowej szyjki macicy.
112Gdzie w narządzie wzroku występuje nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący?
Jako nabłonek przedni rogówki.
113Z ilu warstw komórek składa się nabłonek przedni rogówki?
Z 5-6 warstw.
114Jaka jest główna funkcja nabłonka wielowarstwowego płaskiego nierogowaciejącego?
Funkcja pokrywowo-ochronna.
115Gdzie na zewnętrznej powierzchni ciała występuje nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący?
Na całej powierzchni zewnętrznej powłoki ciała (tworzy naskórek).
116Gdzie w obrębie głowy i jamy ustnej (poza skórą) występuje nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący?
W przedsionku nosa, na brodawkach nitkowatych języka oraz na podniebieniu twardym.
117Jaka jest rola i funkcja nabłonka wielowarstwowego płaskiego rogowaciejącego?
Funkcja pokrywowo-ochronna.
118Z ilu warstw komórek składa się nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
Z 2-3 warstw.
119Gdzie w strefach przejściowych między nabłonkami występuje nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
W strefach przejściowych między nabłonkami jednowarstwowymi walcowatymi a wielowarstwowymi płaskimi (nagłośnia, wpust, odbyt).
120Gdzie w przewodach gruczołowych oraz cewce moczowej występuje nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
W przewodach wyprowadzających dużych gruczołów (np. ślinianki przyusznej) oraz w części gąbczastej cewki moczowej męskiej.
121Gdzie w narządzie wzroku występuje nabłonek wielowarstwowy walcowaty?
W spojówkach.
122Za specjalną odmianę jakiego nabłonka jest uważany nabłonek wielowarstwowy przejściowy?
Za specjalną odmianę nabłonka wieloszeregowego (wielorządkowego).
123Jak nazywają się komórki stanowiące powierzchniową warstwę nabłonka wielowarstwowego przejściowego i ile jąder przeważnie posiadają?
Komórki baldaszkowate, które są przeważnie dwujądrzaste.
124Ile warstw tworzy nabłonek wielowarstwowy przejściowy w obkurczonym oraz rozciągniętym pęcherzu moczowym?
W obkurczonym pęcherzu moczowym ma 5-6 warstw, a w rozciągniętym pęcherzu 3 warstwy.
125Gdzie w strukturach nerki występuje nabłonek wielowarstwowy przejściowy i ile warstw w nich liczy?
W kielichach nerkowych (2-3 warstwy) oraz w miedniczkach nerkowych (4-5 warstw).
126Gdzie w cewce moczowej występuje nabłonek wielowarstwowy przejściowy?
W początkowym odcinku cewki moczowej.
127Jaka jest funkcja nabłonka wielowarstwowego przejściowego?
Funkcja pokrywowo-ochronna.