Grzyby

organizmy cudzożywne (heterotrofy), odżywiają się poprzez wydzielanie enzymów na zewnątrz i pobierają rozłożone substancje przez ścianę komórkową (są saprofitami rozkładającymi martwą materię na prostsze związki), występują tu również pasożyty, ich ciało składa się ze strzępek, nie tworzą tkanek

*występowanie ściany komórkowej; *rozmnażanie przez zarodniki; *nie poruszają się; *brak otworu gębowego i odbytowego

wyróżniamy ciało grzybów (grzybnię): *strzępkową – długie rozgałęzione, nitkowate komórki, przyrastające podłoże i zdobywające pokarm; *drożdżoidalną – grzybnia owalna lub okrągła, zbudowana tylko z jednej dużej komórki

ciało grzyba, stanowi splątaninę strzępek lub tkankopodobne skupienie

*cudzożywność; *brak plastydów; *rozmnażanie płciowe; *gromadzenie glikogenu jako materiału zapasowego

*komórczakowa (cenocytowa) – jedna duża komórka z dużą ilością jąder; *wielokomórkowa – komórki, których jądra są oddzielone przegrodami (septum), możliwe jest jednak przechodzenie organelli, występuje tu strzępka jednojądrowa lub dikariotyczna (2 jądra w przegrodzie); *plektenchymatyczna (zbita) – służy do rozrodu, tworzy owocnik

forma zbudowana ze strzępki plektenchymatycznej, służy do wydawania zarodników, zawiera hymenium

*bezpłciowo – fragmentacja, podział, przez zarodniki; *płciowo – gametogamia, gametangiogamia, somatogamia

MITOSPORY: konidialne – wyrostki powstałe na końcu strzępki; sporangialne – zarodniki umieszczone w okrągłej zarodni; MEJOSPORY: workowe (askospory) – 8 zarodników w komórce zwanej workiem; podstawkowe (bazydiospory) – 4 zarodniki umieszczone na komórce zwanej podstawką

wyróżniamy zarodniki: ruchliwe (zoospory); nieruchliwe (aplanospory)

zlanie się jąder komórek grzyba, zachodzi w strzępce dikariotycznej w hymenium, tworzy się jądro zygotyczne, które szybko przechodzi mejozę

1) skoczki – gamety opatrzone w wić, przemiana pokoleń (n oraz 2n), dominuje haplofaza; 2) sprzężniowce – dominuje haplofaza; 3) workowce – dominuje haplofaza (znaczna dikariofaza); 4) podstawczaki – dominuje dikariofaza

część owocnika, w której dochodzi do kariogamii, tworzy hymenofory, wyróżniamy: blaszki, rurki, kolce

zlanie się cytoplazmy lęgni i plemni bez połączenia jąder, powstaje strzępka dikariotyczna

haploidalna plecha wytwarza męskie i żeńskie gamety, które łączą się tworząc zygotę z wicią, z której kiełkuje diploidalny osobnik posiadający zoosporangia i zarodnie spoczynkowe (zachodzi mejoza, powstają zarodniki, z których kiełkuje haploidalna strzępka)

połączenie dwóch haploidalnych strzępek + i − jako efekt eliminacji narządów rozrodczych

forma przetrwalnikowa u sprzężniowców powstała po powstaniu zygoty

po zetknięciu dwóch różnych strzępek (+ i −) dochodzi do rozmnażania płciowego, zachodzi somatogamia, powstaje zygota obudowana zygosporą, następnie dochodzi do mejozy i powstania zarodników konidialnych, z których wyrasta strzępka haploidalna

typowy sposób rozmnażania płciowego, łączenie się haploidalnych gamet powodujące powstanie zygoty

połączenie wielojądrowych lęgni i plemni poprzez włostek, dochodzi do plazmogamii

po zrośnięciu się dwóch różnych strzępek dochodzi do somatogamii i plazmogamii, powstaje strzępka dikariotyczna tworząca owocnik, w hymenium dochodzi do zlania się jąder i natychmiastowej mejozy, powstają zarodniki workowe, które kiełkują w strzępkę haploidalną; przy braku zrośnięcia rozmnażają się bezpłciowo przez konidia

*plecha homeomeryczna – glony rozrzucone bezładnie w strzępkach grzyba; *plecha heteromeryczna – duża regularność w przekroju, wyróżniamy warstwę dolną i górną (korę) z grzyba oraz warstwę glonową

zależność między grzybem a glonem, w której grzyb pobiera asymilaty ograniczając wzrost i rozmnażanie glonu, a glon otrzymuje schronienie i substancje mineralne; oba gatunki mogą funkcjonować samodzielnie

po zrośnięciu się dwóch różnych strzępek dochodzi do gametangiogamii, powstaje grzybnia wtórna (dikariotyczna), z której rozwija się owocnik, w hymenium zachodzi kariogamia i natychmiastowa mejoza, powstają 4 zarodniki podstawkowe, z których kiełkuje strzępka haploidalna

*nitkowate; *krzaczkowate; *listkowate; *skorupiaste

symbioza grzyba z korzeniem rośliny, umożliwia korzystanie z większej powierzchni gleby i lepsze przyswajanie jonów, roślina dostarcza grzybowi związki mineralne, cukry i aminokwasy

organizmy dwuskładnikowe złożone z grzyba (mykobionta) oraz glonu lub sinicy (fikobionta), są organizmami pionierskimi, bardzo odpornymi na skrajne warunki, stanowią przykład helotyzmu

*zewnętrzna (egzotroficzna) – strzępki oplatają korzeń, powodują zahamowanie wzrostu i zanik włośników; *wewnętrzna (endotroficzna) – strzępki wnikają do wnętrza korzenia przez włośniki, nie hamują wzrostu

*wyrostki – kruche łamliwe nóżki zawierające grzybnię i glon; *urwistki (soredia) – struktury zawierające grzybnię i komórki glonu

są odporne na skrajne warunki środowiska, zasiedlają tereny niesprzyjające, powodują powstawanie gleby poprzez kruszenie skał

dzięki zdolności rozkładania nawet ścian komórkowych są reducentami umożliwiającymi odzyskiwanie składników odżywczych z martwej materii

*penicylina; *cefalosporyna; *cyklosporyna; *fumagilina

saprofityczne – czubajka kania, dzieżka pomarańczowa; pasożytnicze – huba, opieńka miodowa; symbiotyczne – borowik (z dębem), koźlarz (z brzozą)

grzybnia jest plechą, ponieważ nie jest zróżnicowana na tkanki i organy

większość grzybów oddycha tlenowo, jednak występują beztlenowce (drożdże) przeprowadzające fermentację

enzymy wytwarzane przez grzybnię umożliwiające rozpuszczenie ściany komórkowej i wniknięcie do rośliny

u roślin – reakcje mączniakowe, parch jabłoni; u zwierząt – liszaj obrączkowy, grzybica międzypalcowa, histoplazmoza