Biologia - tkanki roślinne

floem.

ksylem.

kolenchyma.

sklerenchyma.

miazga korkotwórcza.

miazga łykodrzewna (lub miazga).

fellem.

epiderma.

ryzoderma (lub epiblema).

kallus.

Mnemotechnika LSD: Lignina wysyca Drewno i Sklerenchymę.

Mnemotechnika choinkowa: "Potrzeba wielu ramion do Udekorowania choinki" – miękisz wieloramienny występuje w igłach roślin iglastych.

1. Ścianę komórkową 2. Jądro komórkowe

Komórki są wydłużone i ściśle ze sobą połączone (tworzą zwartą warstwę tkanki okrywającej).

1. Część optyczną (okular, obiektywy, kondensor, źródło światła) 2. Część mechaniczną (statyw, stolik, śruby mikro- i makrometryczne, tubus, rewolwer)

1. Tkanki twórcze (merystemy) 2. Tkanki stałe

1. Merystem wierzchołkowy pędu i korzenia 2. Merystem interkalarny (wstawkowy) 3. Prakambium (procambium)

1. Kambium międzywiązzkowe 2. Fellogen (miazga korkotwórcza) 3. Tkanka przyranna (kallus)

komórki izodiametryczne.

komórki prozenchymatyczne.

1. Praskórka (protoderma) 2. Pramiękisz (merystem podstawowy) 3. Prakambium (procambium)

Skórkę (epidermę w pędzie lub ryzodermę w korzeniu).

Tkanki miękiszowe (np. miękisz kory pierwotnej i rdzenia).

Pierwotne tkanki przewodzące (floem pierwotny i ksylem pierwotny) oraz kambium wiązkowe.

1. Czapeczka (kaliptra) 2. Strefa podziałów komórkowych (protomerystem) 3. Strefa wydłużania (elongacyjna / strefa pratkanek) 4. Strefa różnicowania (włośnikowa)

Zbudowana jest z komórek miękiszowych; chroni delikatny protomerystem przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas wzrostu w glebie.

Odpowiadają za grawitropizm, czyli percepcję siły ciężkości i ukierunkowanie wzrostu korzenia w dół.

1. Komórki inicjalne 2. Centrum spoczynkowe

Nieograniczony (wykazuje wzrost ciągły przez całe życie rośliny).

1. Przez czapeczkę korzeniową (kaliptrę) 2. Przez śluzowacenie zewnętrznych komórek czapeczki (zmniejsza tarcie w glebie)

1. Przyrost korzenia na długość (wzrost elongacyjny) 2. Tworzenie pierwotnej budowy anatomicznej korzenia

1. Strefa centralna (protomerystem) 2. Strefa organogenetyczna 3. Strefa pratkanek (= strefa wydłużania)

Komórki inicjalne oraz centrum spoczynkowe.

– Tunika: zewnętrzna warstwa/warstwy komórek dzielących się antyklinalnie (prostopadle do powierzchni). – Korpus: wewnętrzna masa komórek dzielących się w różnych płaszczyznach.

1. Zawiązki liści 2. Zawiązki pączków bocznych (pędów bocznych)

1. Zawiązki liści 2. Młode, małe liście 3. Łuski pąkowe (u drzew i krzewów klimatu umiarkowanego)

1. Wzrost łodygi na długość i rozwój jej budowy pierwotnej 2. Formowanie liści i rozgałęzień pędu

Formowanie kwiatów lub kwiatostanów (organów rozmnażania płciowego).

– Merystem pędu: chroniony przez zawiązki liści, młode liście i łuski pąkowe. – Merystem korzenia: chroniony przez czapeczkę korzeniową (kaliptrę).

Ponieważ korzenie boczne powstają wgłębienie (endogennie) z okolnicy (perycyklu) w strefie budowy pierwotnej, a nie bezpośrednio na szczycie wierzchołka.

– Kambium wiązkowe: jest pierwotne, powstaje bezpośrednio z prakambium. – Kambium międzywiązzkowe: jest wtórne, powstaje z odróżnicowania komórek miękiszu promienia rdzeniowego.

– Drewno wtórne (ksylem wtórny) -> w kierunku do wewnątrz – Łyko wtórne (floem wtórny) -> w kierunku do zewnątrz

Wytwarzanie wtórnych tkanek przewodzących, co umożliwia przyrost organu na grubość (budowę wtórną).

Tak, posiada komórki inicjalne (inicjały wrzecionowate i promieniowe).

Fellogen to merystem boczny wtórny (miazga korkotwórcza). Wytwarza: – Korek (fellem) -> na zewnątrz – Fellodermę -> do wewnątrz

1. Korek (fellem) – warstwa zewnętrzna 2. Fellogen (miazga korkotwórcza) – warstwa środkowa 3. Felloderma – warstwa wewnętrzna

Są martwe, wypełnione powietrzem, a ich ściany komórkowe są zsuberyzowane (nieprzepuszczalne dla wody i gazów).

Kallus (tkanka przyranna) to niezróżnicowana tkanka miękiszowa powstająca w miejscu zranienia rośliny z odróżnicowanych komórek przyległych.

Wykorzystuje się go w kulturach in vitro do mikrozmnażania (mikropropagacji), regeneracji całych roślin oraz transformacji genetycznych.

Transport związków organicznych (asymilatów, głównie sacharozy) z liści (źródeł) do pozostałych części rośliny.

Transport wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych z korzeni do wyższych części rośliny.

1. Rurki sitowe (człony rurki sitowej) 2. Komórki towarzyszące 3. Miękisz łykowy 4. Włókna łykowe

1. Naczynia (tracheje) 2. Cewki (tracheidy) 3. Miękisz drzewny 4. Włókna drzewne

– Elementy przewodzące floemu (rurki sitowe i komórki towarzyszące) są ŻYWE. – Elementy przewodzące ksylemu (naczynia i cewki) są MARTWE.

Brak jądra komórkowego i większości organelli (co ułatwia przepływ soku sitowego).

Utrzymują metabolizm bezjądrzastych członów rurek sitowych oraz uczestniczą w załadunku i rozładunku floemu.

Jest to poprzeczna lub skośna ściana komórkowa łącząca człony rurki sitowej, posiadająca liczne otwory (sita), przez które przechodzą pasma cytoplazmy.

Płytkę sitową.

Komórkę towarzyszącą (posiadającą widoczne jądro).

Człon rurki sitowej (rurkę sitową).

– Otwarta: posiada pasmo kambium między floemem a ksylemem (umożliwia przyrost na grubość). – Zamknięta: nie posiada kambium (brak wtórnego przyrostu na grubość).

– Kolateralna otwarta: łodyga kokornaku (Aristolochia sp.) lub słonecznika. – Kolateralna zamknięta: łodyga kukurydzy (Zea mays).

Kambium wiązkowe (wewnątrz wiązek) połączone z kambium międzywiązzkowym (powstającym z odróżnicowania miękiszu).

Posiadają niejednakowe, elastyczne zgrubienia celulozowo-pektynowe (np. kątowe lub płatowe).

W łodydze bzu czarnego (Sambucus nigra).

1. Są martwe 2. Posiadają grube, zdrewniałe ściany komórkowe (wysycone ligniną)

1. Włókna sklerenchymatyczne (stereidy) – wydłużone, ostro zakończone 2. Komórki kamienne (sklereidy) – różnokształtne

U lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum).

W miąższu owocu gruszy (Pyrus communis).

W komórkach szparkowych aparatów szparkowych.

1. Dwóch komórek szparkowych 2. Szparki (otworu szparkowego) 3. Komórek przyszparkowych

Z liścia kapusty głowiastej (Brassica oleracea var. capitata).

1. Miękisz palisadowy 2. Miękisz gąbczasty 3. Miękisz wieloramienny

W bulwach pędowych (ziemniak), łuskach spichrzowych (cebula), korzeniach spichrzowych oraz owocach (róża, papryka).

Ziarna skrobi (w amyloplastach).

Ułatwia wymianę gazową oraz umożliwia unoszenie się roślin hydrofitycznych w wodzie (posiada obszerne przestwory międzykomórkowe).

U moczarki kanadyjskiej (Elodea canadensis).

A – Korek (fellem) B – Felloderma (pomiędzy nimi znajduje się Fellogen / miazga korkotwórcza)

Łuskami pąkowymi.

1. Floem (łyko) 2. Ksylem (drewno)

Z prakambium (procambium).