Hoofdstuk 3: Mens en milieu - Ecosystemen

organisme

individuen van dezelfde soort samen - eigen leefgebied - eigen taak / niche

bijdrage leveren aan het ecosysteem

levende organismen (biotische factoren) - organismen en hun omgeving (biotische en abiotische factoren)

14

hoeveelheid relaties - opp. die ze innemen

groot / klein - eenvoudig / complex

de volledige biosfeer

lithosfeer - hydrosfeer - atmosfeer

aardkorst

geheel van water

dampkring, lucht

1. voedselrelaties: eten en gegeten worden 2. invloed op de abiotische aspecten van de leefplaats

concurrenten

voedselbron voor anderen - begrazing - foerageren - graven van holen - bemesten van de grond

makkelijker verplaatsen - voorkomt woekeren

verluchting van de grond: meer CO2 - nestplaats / beschermingsplaats

uitwerpselen

zorgt voor voedsel en leefgebied voor vele andere soorten

voedsel - drinkwater - natuurlijke geneesmiddelen - grondstoffen en energie

voedselproducerende ecosystemen - 35% van de wereldproductie = volledig afhankelijk van de bestuiving van dieren

rivieren en meren: voorzien ons van grote voorraden water - bos- en duinbodems: filterende werking = belangrijk voor het aanleveren van drinkwater

plantensoorten leveren medicijnen: sap van de bloembollen van slaapbol = pijnstiller morfine - naalde van taxussoorten = grondstof voor een kankermedicijn

grondstoffen voor de bouw, textiel, industrie - grondstoffen om energie uit te halen

klimaatregulatie - soorten in stand houden door bestuiving - afvalverwerking en waterzuivering - biologische plaagbestrijding

verstoring tegenwerkend

verbrandingsprocessen

buffer tegen de klimaatopwarming: bossen en algen in de oceaan = CO2 capteren uit de lucht door fotosynthese

bijen, hommels en andere insecten verzekeren de voortplanting van meer dan 75% van alle plantensoorten - belangrijk voor de biodiversiteit, land- en tuinbouwproductie

waterstromen, meren: zelfreinigend vermogen -> door micro-organismen gezuiverd via biologische processen

hagen - perceel randen

recreatie - ecotoerisme - esthetische waarden - culturele waarden

wandelen, fietsen, sporten - lichamelijke conditie verbeteren - geestelijke ontspanning

schoonheid van de natuur

hoeveelheid groen bepaald de sfeer onder de mensen: verkoopwaarde van huizen en bouwgronden

productie zuurstofgas door fotosynthese - voedsel- en materiekringloop onderhouden - vruchtbare bodems vormen en vasthouden - in habitat voorzien

zorgen voor waterzuivering, klimaatregulatie en zuurstofproductie

alle schakels uit een voedselketen voorgesteld in een piramide

schakel uit de voedselketen

energie die de zon aan planten verschaft

organisme dat zelf energierijke stoffen kan aanmaken

organisme dat energierijke stoffen moet opnemen door het consumeren van andere organismen

dode resten - afbraakprocessen

mineralen

energie die een consument opneemt uit voedsel

glucose

dode resten - uitwerpselen (onverteerde resten)

beweging - groei - stofwisseling

zon vormt de energiebron voor alle voedselniveaus, een deel van de energie gaat verloren

8

drukt de hoeveelheid energie uit die wordt doorgegeven naar een volgend trofisch niveau

10% wordt opgeslagen - 90% gaat verloren

warmte - uitwerpselen - celademhaling (bewegingsenergie) - dode planten / dieren die niet volledig verteerd zijn

kg

weergave van een voedselketen met ipv organismeaantallen de biomassa

mogelijk - nooit

vorige schakel = altijd groter

10% wordt doorgegeven - 90% wordt omgezet in organische stoffen (gaat verloren)

100g - enkel de energie in het voedsel die in lichaamseigen organische stoffen kunnen worden omgezet

planten bevatten onderdelen die we niet kunnen verteren