Kringlopen

elke stof doorloopt een kringloop aangezien materie niet zomaar verdwijnt of verschijnt

kringlopen

koolstof (C), waterstof (H) en zuurstof (O) - kunnen ook stikstof (N) en fosfor (P) bevatten

hierdoor is de voorraad aan organische stoffen i/e ecosysteem onuitputtelijk

evapotranspiratie

stralingsenergie / zonlicht zorgt voor evapotranspiratie - verdamping van water / ° van waterdamp uit open water, bodem en vegetatie

waterdamp condenseert tot wolken -> wolken groeien + verplaatsen

wolken zijn verzadigd + te zwaar -> neerslag komt naar beneden

deel v/h water sijpelt i/d grond + deel v/h water gaat via rivieren, meren en grondwaterstromen naar de zee / het laagst gelegen punt

zuurstofkringloop

wortelhaartjes - huidmondjes (bladeren) - chlorofyl (valt op de chloroplasten)

alle groene delen van de plant bevatten deze - bevat chlorofyl

in de bladeren

planten, bacteriën en algen (fytoplankton)

cellulose, zetmeel, eiwitten en vetten + als voedsel voor mensen en dieren

C6H12O6

mitochondriën

mitochondriën

glycogeen, eiwitten en vetten

fotosynthese

celademhaling

glucose

planten nemen CO2 op door fotosynthese

glucose wordt omgezet in bouwstoffen: eiwitten, zetmeel en vetten (vormen de biomassa)

mensen en dieren nemen de bouwstoffen op -> CO2 komt in hun lichaam terecht

door celademhaling komt een deel van de CO2 terug vrij in de atmosfeer

planten en dieren sterven -> resten op de grond worden opgenomen door reducenten (hierbij kom ook CO2 vrij)

dode resten worden omgezet naar fossiele brandstoffen (anaeroob milieu)

te veel verbranding van fossiele brandstoffen - ontbossing

gas in de atmosfeer: stikstofgas (N2) 79% - opgelost in grondwater: nitraat (NO3-), nitriet (NO2-), ammonium (NH4+), ammoniak (NH3) - gebonden in organisch materiaal: eiwitten

kan door de meeste organismen niet rechtstreeks worden opgenomen

zetten stikstofgas uit de lucht om in ammonium en nitraationen zodat het de voedselkringloop binnen kan komen via planten

bodem- en wortelknolbacteriën (peulvruchten)

bliksem leidt tot de reactie van stikstofgas met ozon om stikstofoxiden te vormen

ze worden door regenwater omgezet in nitraationen die via neerslag de bodem bereiken

nitraationen, maar ook ammonium en ammoniak kunnen worden opgenomen

bij de synthese van organische verbindingen: plantaardige eiwitten

zetten een deel om in dierlijke eiwitten - breken een deel af tot urine

ureum

rottings- en urobacteriën

slechts een klein beetje

anaerobe bacteriën

gebruikt door bodembacteriën voor hun metabolisme

deammonificatie en denitrificatie

aerobe bacteriën

stikstofdissimilatie

nutriënten die onmiskenbaar zijn voor planten

nitraat- en fosfaatkringloop - luchtzuivering - ecosystemen door klimaatverandering - bodemvruchtbaarheid

uitstekende voedingsstoffen voor planten

omdat fosfaten en nitraten schaars zijn

tal van detergenten

in de landbouw in de vorm van meststoffen die aan akkers worden toegevoegd + uitstoot industrie

brandnetels, onkruid, braambesstruiken, algen

fosfaten en nitraten: te hoge concentratie hiervan leidt tot eutrofiëring

relatief lage fosfaatconcentraties

voedselverrijking

aantal algen en fotosynthetiserende micro-organismen stijgt

produceren overdag zuurstof maar verbruiken het 's nachts ook

geen zonlicht meer dieper in het water -> enkel nog productie van zuurstofgas in de bovenste waterlagen = geen FS en O2 meer, enkel nog CO2

aantal vissen neemt toe doordaat er meer voedsel is -> zuurstofschommeling: vissen sterven = meer organisch materiaal

aerobe reducenten breken organisch afval af

anaerobiose

geen zuurtstofgas meer: anaerobiose

anaerobe reducenten nemen de taak van de aerobe reducenten over -> ° van giftige stoffen zoals ammoniak en nitriet

vergiftiging van fauna en flora + verzuring van het water

beschermt het leven op aarde tegen schadelijk uv-straling - houdt de temp min of meer constant

verwijdert stof uit de lucht

stikstofgas 78% - zuurstofgas 21% - koolstofdioxiode - argon - andere gassen

15°C

-18°C

zonnestraling komt de atmosfeer binnen

zonne-energie wordt door het aardoppervlak omgezet in warmte

de hittie wordt gedeeltelijk teruggekaatst in de atmosfeer

deel van de teruggekaatste hitte wordt tegengehouden door broeikasgassen

door de uitstoot van CO2 en extra CH4 uitstoot

verbranding van afval en fossiele brandstoffen

afkomstig van veeteelt

klimaatverandering

ecosystemen - biodiversiteit - alle subsystemen die daarvan afhankelijk zijn

landbouw, visserij, wereldeconomie

smelten van de Noordpool - wereldwijde aantasting koraalriffen - unieke ecosystemen en biodiversiteiten verdwijnen - dust bowl keert terug

ernstige hittegolven - verzuring van de oceanen

bemoeilijk de vorming van kalkskeletten

soorten moeten schuiven met hun ideale omstandigheden - interacties binnen ecosystemen raken in de war - verlies van biodiversiteit - verlies van natuur versterkt de klimaatopwarming

invasieve soorten

organismen gaan te vroeg uit hun winterslaap

organismen migreren naar plaatsen met betere omstandigheden

bosbranden -> CO2 -> er zijn geen bomen meer die CO2 naar O2 kunnen omzetten -> klimaatverandering

verzuring - vermesting - verharding - versnippering

chemisch - fysisch - biologisch

zuurtegraad

hoeveelheid water en zuurstofgas de plantenwortels kunnen bereiken + doordringbaarheid van de bodem is hiervan afhankelijk

orgaismen die gangen graven

chemische, fysische en biologische factoren ingrijpend wijzigen

door de productie van ammoniak, zwaveloxiden en stikstofoxiden door de industrie, landbouw en het verkeer

tast planten en de bodem waarin ze groeien aan

kalk, mineralen, humus, aluminium- en ijzeroxiden - buffer

er teveel zuur in de bodem aanwezig is en de buffer niet meer werkt

bomen en planten: vinden de juiste voedingsstoffen niet meer -> vatbaar voor ziekten - kunnen de aanwezige voedingsstoffen moeilijker opnemen - giftige metalen komen vrij

spoelen uit naar het grond- en oppervlaktewater

eenvormige massa stikstofminnende planten

mestactieplan

verminderen uitstoot van stikstofdioxiden door de industrie, verkeer + uitstoot ammoniak en fosfaat door de landbouw

overstromingen - versnippering van habitats - overbelasting van de resterende vrije bodem

alle neerslag snel in het oppervlaktewater terechtkomt

warmer omdat er geen bomen zijn die voor verdamping zorgen: daarom is het in een bos kouder

landbouwgrond

gevoelig voor erosie omdat er weinig planten zijn

houden de bodem vast zodat deze minder snel wegspoelt als het regent

isoleren populaties en maken genetische uitwisseling onmogelijk

gevoeliger voor verstoringen

populaties uit de ene biotoop kunnen het verlies in de andere biotoop niet meer aanvullen - biodiversiteit neemt af