Hoofdstuk 9: Protisten

leven in een vochtig milieu - vrijlevend / parasitair

beweeglijkheid + auto- / heterotroof

pantoffeldiertje, euglena, amoebe

symbiose tussen een schimmel en een algensoort

omgeven door een complex celmembraan

geeft het diertje zijn specifieke vorm + biedt bescherming

over de volledige oppervlakte van het pantoffeldiertje ingeplant

trilharen / cilia

er staan veel trilharen naast elkaar: de beweging verplaatst zich als een soort wave

1,2 mm per seconde

pantoffeldiertje kan zich voeden

via de orale groeve: trilharen langs de groeve creëren een inwaartse stroom

door fagocytose: er ontstaan een voedselvacuole

zorgen dat de cel niet barst

2

stervormig

2: micronucleus - macranucleus

geslachtelijke en ongeslachtelijk

genetisch materiaal van 2 organismen wordt gemengd -> ontstaan variaties tussen organismen, maken gebruik van conjugatie

celsplitsing; dochtercellen en oorspronkelijke moedercel bezitten identiek erfelijk materiaal

zweepstaart

bevindt zich aan de basis van de flagel

bevindt zich net onder de fotoreceptor: binnen het celmembraan

beweegt naar het licht toe

autotroof: doet aan fotosynthese dankzij bladgroenkorrels

voedsel opnemen via fagocytose

dankzij gekleurde oogvlek, fotoreceptor en chloroplasten

ongeslachtelijk: celdeling

vochtige plaatsen die bacteriën en organisch materiaal bevatten

door het uitsteken of intrekken van de schijnvoetjes

heterotroof: voedseldeeltjes opnemen via fagocytose -> er ontstaat een voedselvacuole

ongeslachtelijj: celsplitsing

celmembraan - kloppende vacuole - celkern - geen celwand

voedselvacuole

trilharen / cilia - orale groeve - celanus

zweepstaart / flagel - bladgroenkorrels - oogvlek - oogreceptor

schijnvoetjes / pseudopodia

detrivoren - voedsel voor grotere organismen - opruimers = van ecologisch belang

parasieten - pathogeen

overleven ten koste van een ander organisme

schadelijk voor het ongebore kind: zwangere vrouwen mogen geen rauw vlees + uit de buurt van katten blijven

warmbloedige

subtropische gebieden (warm + vochtig)

muggen die de parasiet dragen

overdracht op de mens

sporozoïeten dringen de lever binnen + infecteren de levercellen

levercellen barsten open -> symptomen verschijnen

parasiet groeit in de rode bloedcellen

geslachtelijke voortplanting

overdracht op de mug: mug besmet door het bloed van de mens

mug - mens

ongeslachtelijk in de lever + rode bloedcellen - geslachtelijk ter hoogte van de speekselklier

hogere wieren; meercellig

nier waarop ze zich voeden

groenwieren - kiezelwieren

hoge groeisnelheid - laag vezelgehalte - fytoplankton - groeit op onvruchtbare plaatsen - grondstof voor biodiesel - niet afhankelijk van zoetwatervoorraden - verliezen bijna geen stikstof

kunnen zich gemakkelijk geslachtelijk en ongeslachtelijk voortplanten

rijk aan eiwitten en omega-3-vetzuren = voedzaam + wordt bijna volledig verteerd en verbruikt

stoelgang + verzadigd gevoel

verantwoordelijk voor het grootste deel van de O2 productie op aarde + opname van CO2 uit de lucht

groenwieren + cyanobacteriën

wetenschappers winnen vetten uit groenwieren

groeien in zeewater

minder bemesting nodig

anaerobiose

complex gevormde, symmetrische structuren vertonen een grote variatie in morfologie - belangrijke rol in taxonomie en identificatie

opslaanvan overtollige energie - filter-, absorptiemateriaal en milieuvriendelijk insecticide - medelorganisme in de ecologie - schuurmiddel

in de vorm van vetoliën -> dichtheid olie < dichtheid water: blijven in de bovenste waterlagen: voldoende licht om aan fotosynthese te doen

siliciumrijke wand zinkt naar de bodem na het afsterven waardoor diatomeeën aarde gevormd kan worden dat gebruikt wordt als filter-, absorptiemateriaal en milieuvriendelijke insecticide

goede milieu-indicatoren + reageren snel op milieuveranderingen