tk. łączna 1/2 - Q&A

Tkanka łączna wiotka

kolagenowe, srebrnochłonne oraz sprężyste

kratkowe, siateczkowe lub retikulinowe

Włókna klejodajne

Włókna elastyczne

Mezenchyma
tk. ł. galaretkowata,
tk. ł. siateczkowa,
tk. ł. właściwa (luźna i zwarta),
tkanka tłuszczowa,
tk. ł. oporowe (chrzęstna, kostna)
tk. ł. płynna (krew)

stosunek ilościowy istoty podstawowej i włókien w substancji międzykomórkowej

Tkankę łączną zwartą o utkaniu nieregularnym oraz tkankę łączną zwartą o utkaniu regularnym

żółtą i brunatną

Istota podstawowa:
- występuje w dużej ilości i przeważa nad komórkami
- zawiera włókna kolagenowe o nieregularnym przebiegu, łączące się miejscami w pęcherzyki
Komórki (fibroblasty) mają kształt gwiaździsty z długimi wypustkami, które łączą się ze sobą na kształt sieci

Zbudowana z komórek o kształcie gwiaździstym, których wypustki łączą się ze sobą, tworząc sieć o oczkach różnej wielkości.
Włókna srebrnochłonne wzmacniają połączenia międzykomórkowe i stanowią podporę mechaniczną dla tkanki

Mają różny przebieg (równoległy, splotowy, krzyżujący się) i układają się w pęczki o grubości od kilku do kilkunastu mikrometrów.
Zbudowane są:
- z fibryli o grubości 30–150 nanometrów z poprzecznym prążkowaniem.
- w 90% z kolagenu typu I oraz z kolagenu typu II
Wykazują dużą odporność na rozciąganie (do ok. 5%) oraz wytrzymałość na rozerwanie

Występują w postaci pojedynczych włókien o grubości do 1 mikrometra (nie tworzą pęczków).
Tworzą sieci lub błony z oczkami (np. błona sprężysta wewnętrzna tętnic).
Są odwracalnie rozciągliwe (do 150%) i zbudowane z białka - elastyny

Mają grubość 1–2 mikrometrów i nie tworzą pęczków.
Zbudowane są z fibrylli o grubości do 50 nanometrów z poprzecznym prążkowaniem i z kolagenu typu III.
Tworzą sieci oplatające komórki lub ich grupy (rusztowanie dla komórek).
Mają właściwości mechaniczne podobne do włókien kolagenowych

Zorganizowany układ włókien kolagenowych, których pęczki przebiegają równolegle do siebie w jednym kierunku
Składa się ze ściśle upakowanych włókien, niewielkiej liczby komórek i skąpej istoty podstawowej
Komórki ścięgnowate w przekroju podłużnym są prostokątne, a w poprzecznym - gwiaździste

Włókna kolagenowe występują w postaci pęczków biegnących w różnych kierunkach
Tkanka zawiera ściśle upakowane włókna, niewielką liczbę komórek i skąpą istotę podstawową

Jest to tkanka macierzysta tkanek łącznych, występująca tylko w życiu zarodkowym (brak w dorosłym ustroju)
Składa się z obfitej, silnie uwodnionej i bezstrukturalnej istoty międzykomórkowej oraz komórek o kształcie gwiaździstym połączonych wypustkami

Jest bezstrukturalna, zbudowana z białek i związków białkowo-cukrowych (proteoglikanów i glikoproteidów)
Jest silnie uwodniona, co umożliwia dyfuzję gazów i substancji odżywczych do komórek

Zbudowana jest z komórek jednopęcherzykowych zawierających jedną dużą kroplę lipidową wypełniającą prawie całą komórkę
Jądro komórkowe jest spłaszczone i leży obwodowo
Komórki mają dużą liczbę mitochondriów (Ø 0,3 µm) oraz są oplecione delikatnymi włóknami srebrnochłonnymi
Tworzą zraziki oddzielone tkanką łączną luźną i włóknami elastycznymi

Zbudowana jest z komórek wielopęcherzykowych zawierających liczne krople lipidowe w cytoplazmie oraz kuliste jądro umieszczone centralnie
Posiada bardzo dużą liczbę mitochondriów z gęstym układem grzebieni; cytochromy obecne w mitochondriach nadają tkance barwę

fibroblasty,
fibrocyty,
histiocyty (makrofagi),
perycyty,
komórki tłuszczowe (adipocyty),
komórki tuczne (mastocyty)
komórki plazmatyczne (plazmocyty)

Fibroblasty i fibrocyty;
Makrofagi;
Komórki tuczne (mastocyty);
Komórki plazmatyczne (plazmocyty);
Komórki tłuszczowe (adipocyty);
Komórki układu białokrwinkowego (napływowe);
Komórki mezenchymalne

synteza składników macierzy pozakomórkowej (ECM)

fagocytoza, wydzielanie cytokin

uwalnianie histaminy i heparyny

produkcja przeciwciał (immunoglobulin)

magazynowanie energii, termogeneza nie drżąca

zwalczanie pasożytów, odporność swoista

komórki macierzyste, prekursory fibrocytów i adipocytów, utrzymanie puli komórek progenitorowych

Komórki o kształcie gwiaździstym, połączone wypustkami w sieć

Fibroblasty o kształcie gwiaździstym lub wrzecionowatym z długimi wypustkami

* Łączy, utrzymuje i podpiera inne tkanki ustroju
* Pośredniczy w rozprowadzaniu tlenu, substancji odżywczych i substancji biologicznie czynnych (np. hormonów).
* Odpowiada za większość procesów obronnych organizmu

* Magazyn substratów energetycznych
* Izolator termiczny (tkanka podskórna)
* Amortyzacja urazów
* Produkcja ciepła (dzięki mitochondriom komórek brunatnych)
* Efektor układu utrzymującego stałą temperaturę ciała
* Gromadzenie, przemiana i utrwalanie tłuszczów

Stanowi rusztowanie dla tkanki limfoidalnej oraz szpiku

Sznur pępowinowy (galareta Whartona) oraz miazga zęba

Narządy limfatyczne (tkanka limfoidalna) oraz szpik kostny

Tkanka podskórna, otoczenie naczyń krwionośnych i chłonnych, otoczenie nerwów, przestrzeń pomiędzy włóknami mięśniowymi oraz błony surowicze

W miejscach narażonych na siły rozciągające o działaniu różnokierunkowym, tj. w warstwie siateczkowej skóry właściwej oraz w torebkach narządów

W ścięgnach i więzadłach

Tkanka podskórna (podściółka tłuszczowa),
sieć większa i mniejsza,
krezka oraz przyczepki sieciowe jelita grubego,
torebki niektórych narządów (np. nerki),
pomiędzy mięśniami szkieletowymi,
jamy szpikowe kości długich (szpik żółty)

* Obficie występuje u noworodków i dzieci do 1. roku życia.
* U człowieka występuje pod skórą w okolicy międzyłopatkowej, w śródpiersiu, na szyi, wzdłuż tętnic szyjnych, wokół tętnicy podobojczykowej, w dole pachowym oraz wokół nerek i nadnerczy.

W tkance żółtej jądro jest spłaszczone i zepchnięte obwodowo przez jedną dużą kroplę tłuszczu.
W tkance brunatnej jądro jest kuliste i umieszczone centralnie.

Tkanka żółta: Posiada obfitą sieć naczyń krwionośnych, ale na powierzchni jej komórek brak jest zakończeń nerwowych

Tkanka brunatna: Posiada wyjątkowo obfitą sieć naczyń krwionośnych oraz obecne bezpośrednie zakończenia nerwowe na powierzchni komórek

Układ wewnątrzwydzielniczy (przede wszystkim noradrenalina), układ nerwowy oraz temperatura otoczenia

W tkankach, w których na pierwszy plan wysuwa się funkcja odżywcza, występuje przewaga komórek;
W tkankach o przeważającej funkcji mechanicznej następuje silny rozwój elementów mechanicznych substancji międzykomórkowej

* Kolagen typu I (w 90%) i II buduje włókna kolagenowe, natomiast kolagen typu III buduje włókna srebrnochłonne (retikulinowe).