Gr 11 Hfst 3 Bestuur en Entrepreneurskap

Bestuur is die proses waar verantwoordelikheid aanvaar word om te verseker hulpbronne word op 'n innoverende manier aangewend om te verseker die besigheid se doelwitte word bereik.

Topbestuur, middelbestuur, laer bestuur

Topvlakbestuur is verantwoordelik vir die strategiese besluitneming soos die volhoubaarheid van die besigheid se toekoms.

Middelvlak bestuur is verantwoordelik vir die taktiese besluitneming soos die medium-termyn besluite. Hulle interpreteer die topbestuur se besluitneming in terme van die verwagtinge en die impak van besluitneming op die besigheid se funksionering.

Laevlak bestuur is verantwoordelik vir die dag-tot-dag-besluite, hulle beheer die daaglikse besluitneming binne die grense wat daar gestel word deur verskillende beleide en prosedures van die besigheid.

1-Beplanning
2-Organisering
3-Personeelleiding en aktivering
4-Beheer
5-Kommunikasie
6-Koordinering
7-Delegering
8-Dissipline
9-Besluitneming
10-Motivering

1-Wat moet gedoen word?
2-Hoe moet dit gedoen word?
3-Wanneer moet dit gedoen word?
4-Wie moet dit doen?

1-Beplanning is 'n rasionele proses wat toekomsgerig is.
2-Effektiewe beplanning sal die tregter-benadering volg.
3-Planne moet aanpasbaar wees.
4-Beplanning vind op alle vlakke van besigheid plaas.

Bestuur moet daarvan bewus wees dat die besigheid slegs een van die rolspelers in 'n makro- en mark-omgewing is. Bestuur moet deurgaans betrokke wees by omgewingsanalise, want hierdie omstandighede is veranderlik.

Top Bestuur - Strategiese beplanning
Middel Bestuur - Taktiewe beplanning
Laer Bestuur - Operasionele beplanning

1-Doelwitstelling
2-Besluit oor beplanningstydperk
3-Oorweeg alternatiewe
4-Implementeer die plan
5-Kontrole-proses

Organisering behels die identifisering van aktiwiteite wat moet plaasvind om die doelwitte wat gestel is, te behaal.

1-Oorweging van doelwitte
2-Identifisering en groepering van aktiwiteite
3-Toekenning van pligte
4-Delegering van gesag

1-Goeie kommunikasiepatrone
2-Gesag en verantwoordelikheid
3-Skep balans
4-Stimuleer kreatiwiteit
5-Bevorder groei

1-Harmonie van doelwitte
2-Effektiewe kommunikasie
3-Eenheid van beheer
4-Direkte toesig
5-Opvolg

1-Goeie beplanning
2-In staat om besluite te neem
3-Lei mense
4-Moedig mense aan
5-Neem inisiatief
6-Mediator en arbitrator

1-Outokratiewe leier
2-Demokratiewe leier
3-Laissez fair-leier

-Gee direkte instruksies aan ondergeskiktes
-Formuleer doelwitte, beleide en prosedures sonder om enig iemand se insette te vra
-Tydbesparend
-Vinnige oplossings in krisis situasies
-Werknemers weet presies wie gee instruksies, verminder verwarring

-Moedig gesamentlike besluitneming aan
-laat span toe om betrokke te raak in doelwitstelling, en ontwikkeling van beleide en prosedures
-help om werkers se selfvertroue te ontwikkel en hulle uitsette te verhoog
-baie goed vir moraal van werkers
-vertraag soms besluitnemingsproses

-leier oefen nie beheer oor werknemers uit nie.
-slegs nodige inligting en hulpbronne sal aan werknemers beskikbaar gestel word, sonder om in te meng oor hoe doelwitte bereik word.
-baie effektief as werksmag uit onafhanklike denkers bestaan wat kreatief en vaardig is.
-hoë vlakke van integriteit van werknemers
-mag onsekerhede en verwarring tot gevolg hê, as werknemers nie seker is wat van hulle verwag word nie.

Beheer behels dat die huidige vordering vergelyk word met die vooraf bepaalde standaarde wat gedurende die beplanningsfase gestel is.

1-Stel standaarde
2-Meet die werklike prestasie
3-Neem korrektiewe aksie.

1-Geskik
2-Buigbaar/aanpasbaar
3-Motiveer personeel
4-Toekomsgerig
5-Ekonomies

Kommunikasie is die proses waardeur inligting, menings, sienswyses en idees tussen personeel en bestuur uitgeruil word.

Die doel van duidelike kommunikasie is om die werknemers te help om te verstaan wat hulle moet doen, hoekom, en hoe hulle moet optree om die besigheid se doelwitte te bereik.

Koordinering is noodsaaklik in enige suksesvolle besigheid, omdat die bestuur met 'n verskeidenheid persepsies, opinies, belange en houdings van interne en eksterne belangegroepe te make het. Dit is belangrik dat die bestuurder al hierdie veranderlikes koordineer om te versesker dat al die belanghebbendes dieselfde doelwit te wil bereik. Om hierdie dolwit te bereik sal die bestuur beide tasbare en nie-tasbare hulpbronne optimaal moet koordineer.

Die delegeringsproses verwys na die toewysing van verantwoordelikheid en mag aan ondergeskiktes.

Wet op Arbeidsverhoudinge

Om die toekomstige gedrag van die werknemer te verbeter.

1-Politieke faktore
2-Ekonomiese faktore
3-Sosiale faktore
4-Tegnologiese ontwikkeling soos kommunikasiemetodes
5-Optrede van potensiële mededingers
6-Eksterne belangegroepe
7-Verwagtinge van kliënte

Werknemers moet 'n gevoel van eienaarskap hê en daarom die verantwoordelikhede wil nakom.

Die vermoë om die werk te doen, en die bereidwilligheid om aan die aktiwiteite deel te neem.

1-Maslow se teorie oor behoeftes
2-Adam se regverdigheidsteorie

1-Fisiologiese behoeftes
2-Veiligheidsbehoeftes
3-sosiale behoeftes
4-Selfbeeld
5-Seslf-aktualisasie

Die beginsel dat daar 'n noue verwantskap bestaan tussen die prestasie van die werksmag en die beloning wat hulle ontvang.

1-Inisiatief
2-Beplanning
3-Uithouvermoë
4-Kwaliteitbeheer
5-Risikonemer
6-Selfvertroue
7-Geldingsdrang
8-Ondervinding
9-Informasie versamelaar
10-Probleemoplosser
11-Kredietwaardigheid

1-Genereer idees
2-Marknavorsing
3-Verkry befondsing
4-Werwing
5-Aankope
6-Projekimplementering

Iemand wat innoverende besigheidsidees gebruik om sosiale probleme op te los. Hul doel is nie om wins vir hulself te skep nie, maar om eerder wydverspreide sosiale verbetering tot stand te bring.

Dit is 'n persoon wat tegnologiese vooruitgang gebruik om 'n nuwe besigheidsonderneming tot stand te bring.

'n Tegnologie-ontwikkelaar is 'n persoon wat nuwe en unieke tegnologiese konsepte, wat nuwe besigheid tot stand bring, ontwikkel. 'n Tegnologie-gebruiker is 'n persoon wat nuwe tegnologie identifiseer, en verstaan hoe die konsep ten beste aangewend kan word om klante se behoeftes of begeertes te bevredig.

Die eko-preneur skep 'n besigheid gebaseer op die oplos van omgewingsprobleme deur omgewingsvriendelike produkte of dienste te skep.

'n Tender-preneur ontwikkel 'n entrepreneursbesigheid gebaseer op 'n tender waarvoor hy graag wil aansoek doen. Soms bestaan die besigheid reeds, maar die besigheidsfunksies word aangepas om die vereistes van die tender na te kom. Die tender-preneur maak dikwels 'n bestaan deur tenders te verkry en dit dan te subkontrakteer aan ander besighede.