Hoofdstuk 4: Religieuze strijd (Europa ca. 1500 - 1650)

huwelijkspolitiek - oorlog - deals sluiten / aankopen

centralisatiepolitiek

1 man, 1 plaats -> alles wordt aangestuurd via een instelling

Mechelen

parlement, volkvertegenwoordiging

met deze bestuurlijke organisatie kondigden de Bourgondiërs het einde van de ME aan

feodaliteit: koning verdeelt zijn rijk onder verschillende leenmannen (vazallen)

het Duitse rijk

Nederlanden werden opgedeeld: Noordelijke Nederlanden - Zuidelijke Nederlanden

° republiek - geen koning meer

behoren tot Spanje - Duitse koning + Spaanse keizer

Karel V (keizer Karel)

vaderszijde: Bourgondische + Duitse rijk - moederszijde: Spaanse kolonies (in Amerika) + Spanje + Italië

Filips II (koning): Spaanse Habsburgers (Bourgondische + Spaanse gebieden) - Ferdinand I (keizer): Oostenrijkse Habsburgers (Duitse rijk + Oostenrijkse gebieden)

alle macht in Europa in zijn schoot centraliseren - alle onderdanen bekeren tot het rooms-katholieke christendom

botst met het volk -> bestuurt vanuit Madrid

hij inde hogere belastingen

het lukt niet om iedereen te bekeren

plaatselijke vorst kiest het geloof

te veel vijanden en strijd: leider moet opgeven

geen bescherming, iedereen mag deze persoon vermoorden

droom om Europa 1 en katholiek te maken - Habsburgse onderkaak (kin)

zoon van Karel V

zet zijn eigen bevolking tegen hem op -> burgeroorlog waardoor Spanje gebieden verliest

rechtbank tegen de ketters, opgericht door Alva

Bloeddraad

ongelovigen

grootste burgeroorlog ooit in de Nederlanden

Filips II + hertog van Alva (= Spanje) - Nederlandse opstandelingen

protestanten vernietigen beelden van de veel te rijke rooms-katholieken

huwelijk

onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden -> geen Spaanse koning meer

Republiek der Verenigde Provinciën: republiek - geen koning meer - meeste mensen = protestants

Spaanse monarchie - rooms-katholiek

kerk had voor alles een heilige -> heiligenverering: kost geld

aandacht ging meer naar Maria dan naar de echte heilige: Jezus

vernieling van materiële voorwerpen + kerken -> nauwelijks nog beelden van voor 1566

graven van Egmont en Hoorn wilden vrede met de Calvinisten: tot een overeenkomst komen met Alva -> Alva noet akkoord: laat hen oppakken + strenge straf

tonen hoe machtig hij is, dat je hem niet moet uitdagen (= repressie)

onderdrukking van ongewenst gedrag

havenstad = rijk + bevoorrading van munitie (handig in oorlogstijd)

rijkste stad van de wereld

Spaanse Habsburgers nemen de stad over

Spanjaarden zetten de Schelde af = ramp voor de handel (Amsterdam neemt de handel van Antwerpen over)

Antwerpen = niet meer interessant -> burgers, handelaars, ambachten trekken weg, willen meer vrijheid

senioren stad (actieve bevolking trekt weg)

tegenreactie van de kerk op de reformatie

hervormingen door de kerk - repressie door de vorsten - barok als propagandakunst

concilie van Trente: strengere kloosterregels - ° Jezuïtenorde - heilige inquisitie - index van 'verboden boeken'

kerkvergadering

stond in voor de opleiding van jonge katholieke christenen

kerkelijke rechtbank die bepaalde wie de religieuze wetten overtrad

vervolging van religieuze minderheden - verbieden van religieuze minderheden - bondgenootschap sluiten met protestanten (macht vergroten)

geloof dichter bij de mensen brengen door beeldende kunst en architectuur

imponeren + overtuigen

renaissance + extra's

° Italië - einde 15e - 16e eeuw

° Italie - 17e - midden 18e eeuw

elementen uit KO - symmetrisch

elementen uit KO - symmetrisch - rijk versierd

idealisering - evenwicht - statisch - emotieloos

idealisering - evenwicht - dynamisch - expressie

realisme - evenwicht - perspectief - kleurrijk

extreel realisme - onderwerp niet centraal - felle kleuren - drama - claire-obscure - dynamiek

spelen met licht en donker

veel expressie, emotie

hoe heeft men de inhoud vorm gegeven

waarover gaat het (meestal zeer positief, fantastisch verhaal = imponeren om te overtuigen)

typisch kenmerk / eigenschap van een tijd

propagandakunst voor het rooms-katholieke christendom (mensen die twijfelen overtuigen om niet voor het protestantisme te kiezen) -> door de komst daarvan zijn veel katholieken overgestapt

als het protestantisme niet ° was

gelijkenis naar / van - overeenkomst

vergelijkend