16 na yugto ng dominasyong kultural
• Denial and withdrawal
• Destruction and desecration
• Denigration and marginalization
• Redefinition and token utilization
• Transformation and mainstreaming
• Commercialization and commodification
2ano ang ibig sabihin ng WEIRD?
Western, Educated (English-Speaking),
Industrialized, Rich, And Democratic
3ano ang Pamamalagay #1 ng sikolohiyang weird?
ang psychology ay weird
4ano ang Pamamalagay #2 ng sikolohiyang weird?
ang panganib ng bulag na
paniniwala sa kanluraning sikolohiya
5ano ang uni-national dominance
in psychology
angat- patong
6Ano ang tawag sa lapit kung saan ang
isang konsepto mula sa kanluranin ay
ginagamit sa Pilipinas nang walang
pagsasa katutubo
angat-patong approach
7Kailan na pormal na nagsimula ang
Sikolohiya sa Pilipinas?
1926
8Ano ang anyo ng sikolohiya sa
Pilipinas na tinaguriang palasak?
sikolohiya ng mga pilipino
9Ito ay bunga ng isang gaya-gayang
sikolohiya kung saan nagkaroon ng
maling pag-unawa sa lokal na
karanasan?
distortion
10Anong kalikasan ng sikolohiya ang
naniniwala na ang tao ay maliit na
bahagi ng sandaigdigan. Ito ay
makikita sa mga epiko or matandang
panitikan?
etnikong sikolohiya
11Kung ang sikolohiya ng mga Pilipino
ay nakatuon sa kapwa, ang sikolohiya
ng mga kanluranin ay nakatutok
naman sa?
self
12Karaniwan ito ay naging bunga ng
gaya-gayang sikolohiya.
kulelat syndrome
13Dito naganap ang pag-papa patent ng
mga katutubong kaalaman o konsepto
tungkol sa halamang gamot upang
ibenta sa merkado
commercialization and commodification
14Sa yugytong ito, tinatawag na quack
doctor ang mga manggagamot gamit
ang gamit ang katutubong
pamamaraan sa panggagamot katulad
ng mga babaylan, albularyo etc
denigration and marginalization
15Sa yugtong ito nagkaroon ng
pagsunog sa mga baybayin ng
heswita na si Quirino at ang kanyang
mga kasama?
destruction and desecration
16Sa yugtong ito sinasabi na wala
naman daw maituturing na pagkaing
pinoy.
denial and withdrawal
17Nangyari sa yugtong ito ang
paglapastangan sa mga libingan ng
mga yumao.
destruction and desecration
18Sa yugtong ito pumipili lamang ng
isang kanta o sayaw na kakatawan sa
isang probinsya.
redefinition of token utilization
19Sa yugtong ito binabago ang
pakahulugan ng mga konsepto ayon
sa colonial mindset tulad ng konsepto
ng hiyang
transformation and mainstreaming
20Nagkakaroon ng pagpababa sa mga
katutubong pag-gagamot tulad ng hilot
dahil hindi gustong kakampi ng mga
kanluranin sa medisina
denigration and marginalization
21Ang pag-gamit ng mga manankop sa
mga lokal na konsepto upang
pag-kakitaan ang mga kabilang sa
mga itinuturing na mababang kultur
transformation and mainstreaming
22Nagkakaroon ng paimbabaw na
pagtanggap na pag-tanggap at
pag-gamit ng katutubong sikolohikal
na paniniwala
redefinition and token utilization
23Sani ng mga mananakop sa yugtong
ito, upang makapaghari sila, hindi lang
sapat na magkaroon ng pagkahati hati
ng mga mangyan, kailangan din silang
insultuhin.
denigration and marginalization
24Ang sabi sa yugtong ito, walang
katutubong relihiyon sa Pilipinas at
ang mayroon ay hiram lamang sa
mananakop na kastila at amerikano.
denial and withdrawal
25itinatag ang departmento ng
sikolohiya at paaralan ng edukasyon sa
unibersidad ng pilipinas (up)- naging
tagapangulo si agustin alonzo
1926
26itinatag ang departamento ng
sikolohiya sa unibersidad ng sto. Tomas
(ust)
1930
27sinimulan ni sinforonso padilla ang
psychological clinic sa up
1932
28inumpisahan ni jesus perpinan ang
far eastern university psychological clinic
1933
29itinaguyod ni angel de blas, op, ang
experimental psychology laboratory sa ust
1938
30itinatag ni estefania aldaba-lim ang
institute of human relations sa philippine women's university (pwu)
1948
31itinatag ni joseph goertz, isang paring
aleman na kilala sa kaniyang kasanayan
sa sikolohiyang eksperimental, ang
departamento ng sikolohiya sa
unibersidad ng san carlos (usc)
1954
32itinatag ni fr. Jaime bulatao ang
departmento ng sikolohiya at ang central guidance bureau sa ateneo de manila
university (admu)
1960
33itinatag ang philippine psychological
corporation, nagbibigay ng mga
serbisyong sikolohikal at pangunahing
retailer ng mga sikolohikal na panukat
1962
34Epekto ng gaya-gayang sikolohiya
Marginalization o exclusion ng lokal na
karanasan
Alienation: malayo sa karanasan ng
karaniwang pinoy ang sikolohiya
Distortion sa pag-unawa ng lokal na
karanasan
35• Tungkol lamang sa kontribusyon ng mga
dayuhang sikolohista ang pinag-aaralan.
• Nasa ingles ang pagtuturo at pananaliksik
sa sikolohiya
• positivist lamang ang oryentasyon na
tinatanggap sa research
• Nakadepende sa panukat na galing sa
labas
sikolohiyang gaya- gaya
36batayang pamamalagay ng kanluraning sikolohiya
ang sikolohiya ay unibersal
37ang mga tao ay maaaring ihiwalay sa kanyang lipunan
experimental psychology
38magkakasingtulad ang nga tao
cross cultural psychology
39ang sikolohiya ay value-free
objectivity
40paniniwalang sikolohiya ay unibersal- angat patong approach-
sikolohiyang gaya-gaya
41Totoo ba, na ang katutubong
sikolohiya ay paghahanap lang ng
katangiang walang bahid ng labas?
hindi totoo
42Ano ang mga paraan ng pagsasa
katutubo mula sa labas.
pagsasalin, paghahango, pag-aangkop
43Ano ang layunin ng pagsasakatutubo
mula sa labas?
lokalisasyon ng banyagang konsepto, teorya, at metodo
44Ano ang kasayan na kailangan sa
pagsasakatutubo mula sa labas?
kritikal na pagtanggap ng mga banyagang balangkas
45Ano ang layunin ng pagsasakatutubo
mula sa loob?
pormalisasyon
46Ano ang kasanayan na kailangan sa
pagsasakatutubo mula sa loob?
kritikal na paggamit ng katutubong konsepto at elemento
47Ano ang pinaka-madaling gawin sa
pagsasakatutubo mula sa loob?
pagsasakatutubo ng mga paksa
48Ano ang pinaka-mapaghamon na
istratehiya sa pagsasakatutubo mula
sa loob
pagsasakatutubo ng nga institusyon
49Bakit mahalaga ang pagsasakatutubo
mula sa sikolohiya
pagbuo ng mas inclusive na sikolohiya
50bakit mahalaga ang pagsasakatutubo mula sa sikolohiya
• Bumubuo ng mas inclusive na sikolohiya
• Iwinasto ang mga biases ng sikolohiya
• Pinapalawak ang saklaw ng sikolohiya
51Ano ang katutubong sikolohiya?
• Nalinang sa loob ng kultura
• Sumasalamin sa mga local na kilos
• Inuunawa sa pamamagitan ng mga lokal na persektibo’t pananaw
• Ngabubuga ng mga resultang makabuluhan at makahulugan sa kultura
52gaya-gayang sikolohiya > pagsasakatutubo >
sikolohiyang pilipino
53ano ang mga pananaw sa katutubo?
• Sikolohiya ng mga katutubo
• Paghahanap ng katangiang mga walang bahid ng labas
• Pag-aaral ng mga sinaunang tradisyon at
paniniwala
• Pagsusuri ng wika at kahulugan ng mga salita
54Ano ang pagsasakatutubo?
• Isinagawa upang maging makabuluhan ang sikolohiya para sa lipunang hindi Euro-
Amerikano (Poortinga, 1999)
• Pagbabago ng isang imported na sikolohiya tungo sa isang disiplinang mas angkop sa kultura (Adair, 2004)
• Proseso ng pagbubuo ng isang katutubong
sikolohiya
55dalawang landas ng pagsasakatutubo
pagsasakatutubo mula sa labas, pagsasakatutubo mula sa loob
56walang pagsasakatutubo
angat-patong
57OCEAN
openness, conscentiousness, extraversion, aggreableness, neuroticism
58mga istratehiya ng pagsasakatutubo
• Pagsasakatutubo ng mga paksa (Topical
indigenization)
• Pagsasakatutubo ng konsepto/ teorya
(conceptual or theoretic indigenization)
• Pagsasakatutubo ng mga metodo
(methodological indigenization)
• Pagsasakatutubo ng mga institusyon
(institutional indigenization)
59Mga usaping kinakaharap ng mga katutubong sikolohiya
• Wika ng agham vs wika ng kultura
• Audience nf research: loob at labas?
• Bukod-tangi o kabuluhan?
60Sa ating mga Pilipino, ang
pinka-importante ay ___
ugnayan o relasyon
61Ano ang salitang pinagmulan ng kapwa?
kapuwang
62Ano ang english translation ng kapwa
shared identity between self and others
63Ano ang pamantayan na gumagabay
sa isip, damdamin at kilos?
values
64Ang utang na loob ay anong klaseng
surface value?
accommodative surface value
65Ang totoong kapahulugan nito ay
naangkop na paguugali.
hiya
66Ang lakas ng loob ay halimbawa ng
anong surface value?
confrontative surface value
67Ano raw ang tinatawag nating Pivotal
Interpersonal Value?
pakikiramdam
68Ibigay ang dalawang kategorya ng
kapwa.
Ibang tao (I.T), Hindi ibang tao (H.I.T)
69Ang kagandahang loob ay halimbawa
ng anong value?
linking socio- personal value
70Sa katutubonng worldview, bakit tayo
nakikipag-kapwa?
magkaroon ng katiyakan
71Ito ay kadalasang nauugnay sa dignidad
karangalan
72Anong identidad ang pinagsasaluhan natin?
- Pagkakahalintulad
- Parehong pinagdadaanan
- Pagiging tao
73Filipino Value Structure
• Colonial/ Accommodative Surface
Value, • Confrontative Surface Value, • Pivotal Interpersonal Value, • Core Value, • Linking Socio-Personal Values, • Associated Societal Values
74Kadalasan naiuugnay bilang “kahihiyan” ng mga kanluraning sikologo, katunayan ang hiya ay naaangko na pag-uugali
hiya (propriety/ dignity) Colonial/ Accommodative Surface
Value
75Norm of reciprocity sa ingles. Ang mga pilipino ay inaasahan ng kapwa na gumanti sa pabor na natanggap- ito man ay hiningi o hindi- o ito man ay kailangan o ginusto
Utang na loob ( gratitude/ solidarity) Colonial/ Accommodative Surface
Value
76“smooth interpersonal
relationship (sir)" na likha ni
lynch (1961 and 1973). Ang
saloobin na ito una sa lahat
ay pinatnubayan na
alinsunod sa nakararami.
Pakikisama at pakikipagkapwa (
companionship/ esteem) Colonial/ Accommodative Surface
Value
77Ang saloobin na ito ay
kadalasang naiuugnay sa
ingles bilang "fatalistic
passiveness" na katunayan
ay tumutukoy sa
pamamaraan ng
pamumuhay ng mga pilipino
na siya ay determinadong
gawin ang abot ng kanyang
makakaya, kaya umusbong
ang salating bahala na, na
katunayang nanggalina sa
salitang bathalan na, na ang
kahulugan ay "gagawin ko
ang lahat sa abot ng aking
makakaya, at ang diyos na
ang gagawa sa nalalabi"
Bahala na ( determination) confrontative surface value
78Ang saloobin na ito ay
inilalarawan sa
pagkakaroon ng buo na
loob sa kabila ng mga
suliranin at pag aalinlangan.
Sama/ lakas ng loob ( resentment/
guts) confrontative surface value
79Ito ay nangangahulugang
"concurrent clashes" sa
ingles. Tumutukoy sa
kakayahan ng mga pilipino
na magsagawa ng mga
rebolusyon at pag-aalsa
laban sa palasak na
katunggali.
Pakikibaka (resistance) confrontative surface value
80batayang pamamalagay
1. Itinuturing nating kapwa ang ibang tao at
hindi ibang tao
2. May mga pagkilos na maaari lamang sa
isang partikular na kategorya ng kapwa
3. Dumadaan sa mga nabanggit na antas ang lahat ng mga pagtutunguhan (Margallo,
1981)
4. Kailangan nasa parehong antas ang pag-
uugnayan.
5. May galaw ang pag-uugnayan
81 itinuturing na “critical factor” na naghihiwalay sa kategoya ng
hit at it
lapit ng loob
82tumutukoy sa iba’t ibang
uri ng relasyon na umiiral sa pagitan ng
mga salita. Ang antas nito ay hindi
lamang magkakaugnay bagkus ito ay
nakaayos mula sa mababaw hanggang
sa malalim na antas ng patutunguhan.
Lexical Relations/ Lexical Domain Approach
83Ito ay nangangahulugang
"freedom and mobility" sa
ingles. Sa makatuwid ito ay
magkakasalungat sa hindi
gaanong mahalaga na pag uugali na pakikisama o pakikibagay
kalaayaan (freedom) associated societal values
84Kadalasan ito ay naugnay
sa katarungan o hustisya,
na sa katunayan ay
nangangahulugan na ang
pagkamakataong
makapagbibigay gantimpala
sa kapwa.
katatungan (justice) associated societal values
85Kadalasan nauugnay sa
dignidad, na sa katunayan
ay nangangahulugan na
kung ano amg palagay ng
ibang tao sa kapwa at
paano nila ginagamit ang
kaalamang ito sa pagkilala
at paghusga sa kanyang
buong pagkatao at
kahalagahan.
karangalan (dignity) associated societal values
86Ang taong nagpapahalaga
sa kagandahang-loob ay
malamang na
ngapapahalaga din sa
karangalan, katarungan, kalayaan
87Tumutukoy
ito sa kakayahang tumulong
sa kapwa tao sa panahon
ng kanilang
pangangailangan dahil sa
kanilang pagkakaunawa sa
ang pagiging magkasama
ay bahagi na ng isang
pagiging pilipino.
Kagandahang-loob (pagkamakatao) (shared humanity) Linking Socio-Personal Values
88Ibahagi ang sariling
kaisipan. Ang mga pilipino
ay gumagamit ng damdam,
o ang sariling kaisipan sa
damdamin ng iba, bilang
pangunahing kasangkapan
sa kanyang pakikitungo sa
kapwa tao
Pakikiramdam ( pakikipagkapwa-
tao) ( shared inner perception) Pivotal Interpersonal Value