Tkanka mięśniowa i nerwowa

Tkanką wywodzącą się z mezodermy.

Kurczliwość i pobudliwość.

Na zdolności do generowania siły i skracania się.

Na zdolności do reagowania na bodźce.

Wykonywanie ruchów, utrzymywanie postawy ciała, wytwarzanie ciepła i wspomaganie układu krążenia.

Na zdolności do reagowania na bodźce oraz ich samodzielnego wytwarzania.

Na zdolności do przekazywania wytworzonego impulsu nerwowego do innych neuronów lub komórek efektorowych.

Komórki mięśniowe lub gruczołowe.

Od woli.

Jest silny, szybki i nieciągły; mięsień szybko się męczy.

Jest niezależny od woli.

Jest rytmiczny, krótkotrwały, ciągły, silny i szybki; tkanka jest wysoce odporna na zmęczenie.

Jest niezależny od woli.

Jest powolny, słaby i długotrwały; mięsień wolno się męczy.

Na tkankę mięśniową gładką i poprzecznie prążkowaną.

Słabiej zorganizowanym układem białek kurczliwych.

Wysokim stopniem uporządkowania aparatu kurczliwego.

Szkieletową i sercową.

Wielobiegunowe, dwubiegunowe, pseudojednobiegunowe i jednobiegunowe.

Posiadają liczne dendryty i jeden akson; są najliczniejszym typem neuronów.

Posiadają jeden dendryt i jeden akson wychodzące po przeciwległych stronach komórki.

Od perykarionu odchodzi jedna wypustka dzieląca się w kształcie litery T na odnogę dendrytyczną i aksonalną.

Posiadają tylko jedną wypustkę – akson.

W rozwoju płodowym oraz w podwzgórzu.

[Astrocyty, oligodendrocyty, ependymocyty i mikroglej.]

Komórki Schwanna (neurolemocyty) oraz komórki satelitarne (amficyty).

Średnicę 10–100 µm i długość do kilkunastu centymetrów.

Wielojądrzastą wspólnotą komórkową, czyli syncytium (polikariocytem).

Na obwodzie, pod sarkolemmą.

Równoległe pęczki miofibryli.

Około 1–3 µm.

Siateczka sarkoplazmatyczna, kanaliki T i liczne mitochondria (sarkosomy).

Podstawową jednostką strukturalno-czynnościową miofibryli mięśnia poprzecznie prążkowanego.

Około 2,5 µm.

Liniami Z.

Z α-aktyniny.

Jest jasny (izotropowy) i utworzony wyłącznie przez miofilamenty cienkie.

Jest ciemny (anizotropowy) i zawiera nakładające się miofilamenty cienkie i grube.

Jaśniejszym obszarem w środku prążka A, zawierającym tylko miofilamenty grube.

Ciemną linią w środku smugi H, tworzoną przez system poprzecznych mostków łączących grube miofilamenty.

Miomezyna i białko C.

Z kolbkowatego zakończenia aksonu zawierającego pęcherzyki synaptyczne, strefę aktywną i mitochondria.

Neuroprzekaźniki.

Około 20–120 nm.

Około 20 nm.

Połączenia kadheryn.

Enzymy rozkładające neuroprzekaźniki.

Zawiera błonę ze swoistymi receptorami oraz podbłonową zagęszczoną płytkę postsynaptyczną (PSD).

Z białek cytoszkieletu.

3:1.

15:1–20:1.

Około 6 nm.

Z dwóch skręconych łańcuchów aktyny F, będącej polimerem aktyny G.

Tropomiozyna i troponina.

Jest białkiem fibrilarnym.

Jest białkiem globularnym.

Z trzech: TnT, TnC i TnI.

Wiąże tropomiozynę.

Wiąże jony Ca²⁺.

Hamuje oddziaływanie aktyny i miozyny.

Około 12 nm.

Z kilkuset cząsteczek miozyny II.

Z ogonka utworzonego z łańcuchów ciężkich oraz dwóch główek zawierających łańcuchy lekkie i fragment S1.

Zasadowe białko mieliny (MBP), obwodowe białko mieliny (PMP) oraz białko P0.

Neurony.

Od około 4 µm do 100–150 µm.

Komórki ziarniste móżdżku.

Komórki ruchowe rogów przednich rdzenia kręgowego oraz olbrzymie komórki piramidowe Betza w korze mózgu.

Jest duże, euchromatynowe i posiada wyraźne jąderko.

Aparat Golgiego, mitochondria i lizosomy.

Skupiskami gęsto upakowanych cystern szorstkiej siateczki śródplazmatycznej (RER) z wolnymi rybosomami.

W ciele komórki nerwowej i dendrytach.

W stożku aksonalnym i aksonie.

Protoplazmatyczne (istota szara) i włókniste (istota biała).

Posiadają grube wypustki i występują w istocie szarej.

Posiadają cienkie wypustki i występują w istocie białej.

GFAP.

Tworzą stopki naczyniowe, uczestniczą w barierze krew–mózg, buforują K⁺, magazynują glikogen i tworzą blizny.

Astrocyty.

Około 6–8 µm.

Tworzą osłonki mielinowe wokół wielu aksonów jednocześnie w OUN.

Blaszki podstawnej.

Nabłonka jednowarstwowego sześciennego lub walcowatego.

Mikrokosmki i rzęski.

Komory mózgu.

Wytwarzają płyn mózgowo-rdzeniowy.

Mezodermalnymi makrofagami OUN.

Fagocytuje produkty rozpadu i uczestniczy w odpowiedzi odpornościowej.

Są bogate w mioglobinę i mitochondria, wykorzystują metabolizm tlenowy i kurczą się powoli.

Wysoką.

Szeroką.

Mają szybki skurcz i metabolizm tlenowo-glikolityczny.

Umiarkowaną.

Są ubogie w mioglobinę, bogate w glikogen i miofibryle; wykorzystują beztlenową glikolizę.

Jest szybki i silny.

Niską.

Wąską.

Rynienkowato otacza od kilkunastu do 30 aksonów wewnątrz pojedynczych zagłębień mezoaksonu.

Nie.

Tylko jeden.

Błona komórki Schwanna wielokrotnie owija się wokół aksonu, tworząc gęstą, wielowarstwową osłonkę.

Przerwami w osłonce mielinowej włókna nerwowego.

Między sarkolemmą a błoną podstawną włókna.

Niepodzielonymi komórkami macierzystymi.

Uczestniczą w regeneracji włókien i ich przeroście (hipertrofii).

Aktywują się, dzielą i fuzują z włóknami mięśniowymi.

Komórki robocze przedsionków.

Przedsionkowym peptydem natriuretycznym, czyli hormonem.

Zwiększa wydalanie sodu (Na⁺) i wody z moczem.

Obniża ciśnienie krwi.

W ścianach naczyń krwionośnych, przewodu pokarmowego, układu oddechowego i moczowo-płciowego, przewodach gruczołowych oraz skórze.

W żołądku i jelitach.

W macicy i pęcherzu moczowym.

W mięśniach przywłosowych.

Na powierzchni, tworząc korę, oraz w głębokich jądrach.

Wewnątrz, tworząc środek półowalny i ciało rdzenne.

Wewnątrz, w kształcie litery H.

Przednie, tylne i boczne.

Na zewnątrz, otaczając istotę szarą.

Na sznury przednie, boczne i tylne.

Z jednego kanalika T i dwóch przylegających cystern brzeżnych siateczki sarkoplazmatycznej.

W mięśniu szkieletowym.

Na granicy prążków A i I.

Z jednego szerokiego kanalika T i jednej przylegającej cysterny brzeżnej.

W mięśniu sercowym.

Na wysokości linii Z.

Namięsna, omięsna i śródmięsna.

Tkanką zbitą otaczającą cały brzusiec mięśnia.

Tkanką wiotką otaczającą pęczki włókien mięśniowych.

Tkanką łączną z włóknami srebrochłonnymi oplatającą pojedyncze włókno mięśniowe.

Nanerw, onerw i śródnerw.

Osłonką otaczającą cały pień nerwu.

Osłonką z 1–6 warstw płaskich komórek otaczającą pęczki włókien nerwowych.

Osłonką z włóknami kratkowymi otaczającą pojedyncze włókno nerwowe.

Wyspecjalizowanym połączeniem złożonym z części poprzecznej i podłużnej.

Obwódka przylegania (zwierająca), desmosomy i połączenia komunikacyjne typu neksus.

Uczestniczy w mechanicznym łączeniu komórek.

Zapewniają mechaniczne mocowanie komórek i odporność na rozciąganie.

Umożliwiają przewodzenie impulsów między komórkami.

Perykarion.

Neuryt.

Tigroid.

Neurolemocyty.

Mezoglej i komórki Hortego.

Sarkoplazma.

Sarkolemma.

Sarkosomy.

Wrzecionowaty.

Jedno jądro położone centralnie.

Nie.

Kaweole (jamki).

Nie.

Jest bardzo dobra; zachodzi poprzez hiperplazję i hipertrofię.

Wydłużone cylindryczne walce.

Liczne jądra położone obwodowo pod sarkolemmą.

Tak, dzięki obecności sarkomerów.

Triada na granicy prążków A i I.

Nie.

Jest ograniczona i zachodzi z udziałem komórek satelitarnych.

Są cylindryczne i rozgałęzione.

Jedno lub dwa jądra położone centralnie.

Tak, dzięki obecności rozgałęzionych miofibryli.

Diada na wysokości linii Z.

Tak.

Jest praktycznie nieobecna; uszkodzenia prowadzą do tworzenia blizny.

Około 2 nm.

Koneksyny tworzące neksusy.

Bezpośrednio, dwukierunkowo i bez opóźnienia transmisji.

Około 20 nm.

Za pośrednictwem neuroprzekaźników.

Jednokierunkowo.

Tak.

Mogą być pobudzające lub hamujące i wykazują wysoką plastyczność.

Impuls z płytki motorycznej depolaryzujący sarkolemmę.

Przebiega przez kanaliki T.

Otwierają się kanały wapniowe w cysternach brzeżnych.

Gwałtowny wzrost stężenia Ca²⁺ w sarkoplazmie.

Z troponiną C.

Zmianę konformacji troponiny i przesunięcie tropomiozyny.

Odsłonięcie miejsc wiążących miozynę na aktynie.

Wiążą się z aktyną, hydrolizują ATP i wykonują ruch kroczący.

Miofilamenty cienkie wsuwają się między miofilamenty grube.

Skraca się.

Zmniejsza się.

Zmniejsza się.

Pozostaje niezmieniona.

Z kaweoli.

Z kalmoduliną.

Kompleks Ca²⁺–kalmodulina.

Aktywuje kinazę lekkich łańcuchów miozyny (MLCK).

Fosforyluje lekki łańcuch miozyny.

Odsłonięcie miejsca wiązania aktyny i umożliwienie skurczu.

Depolaryzacja przesuwa się falowo wzdłuż całej aksolemy.

Około 0,5–2 m/s.

Potencjał czynnościowy przeskakuje od jednego przewężenia Ranviera do drugiego.

Działa jako izolator elektryczny.

Około 60–120 m/s.