Tkanka mięśniowa

Kurczliwość oraz pobudliwość (wrażliwość na bodźce).

Tkanka mięśniowa gładka, tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana szkieletowa oraz tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana sercowa.

Kształt wrzecionowaty.

Leży centralnie i ma kształt pałeczkowaty.

Na zwiększaniu liczby komórek mięśniowych poprzez ich namnażanie (podziały).

Na zwiększaniu rozmiarów istniejących komórek mięśniowych bez zmiany ich liczby.

Sygnały nerwowe (z autonomicznego układu nerwowego), hormonalne oraz mechaniczne (rozciąganie).

Jest powolny, długotrwały i niezależny od naszej woli.

1. W ścianach naczyń krwionośnych,
2. w skórze - mięśniach wyprostnych włosów,
3. w ścianach przewodu pokarmowego,
3. w scianach dróg: oddechowych, moczowych, rozrodczych
4. w ścianie macicy.

Jest szybki, względnie krótkotrwały, liniowy oraz całkowicie zależny od naszej woli.

Włókno mięśniowe, będące zespólnią (syncytium) powstałą ze zlania wielu mioblastów.

W części obwodowej, tuż pod błoną komórkową (sarkolemmą).

Włókno mięśniowe $\rightarrow$ miofibryla $\rightarrow$ miofilamenty (cienkie i grube).

Sarkomer (o długości około $2{,}5\ \mu\text{m}$).

Z $\alpha$-aktyniny (wiążącej miofilamenty cienkie).

Wyłącznie z miofilamentów cienkich.

Zarówno miofilamenty cienkie, jak i miofilamenty grube.

Wyłącznie miofilamenty grube.

Jest to system poprzecznych MOSTKÓW białkowych łączących grube miofilamenty w prążku H, zbudowany z miomeksyny i białka C.

Z miozyny.

Aktyna (tworząca oś), tropomiozyna oraz troponina.

Z podjednostek T, C oraz I.

Jony $\text{Ca}^{2+}$.

Z troponiną C.

Sarkomer ulega skróceniu poprzez wsuwanie się filamentów cienkich między grube, co powoduje zwężenie prążków jasnych (I) i smugi H.

Rurkowatymi wpukleniami błony komórkowej (sarkolemmy) do wnętrza włókna, przewodzącymi depolaryzację na wysokości granicy prążków I i A.

Z jednego kanalika T oraz dwóch przylegających okrężnych cystern brzeżnych siateczki sarkoplazmatycznej.

Jest to zakończenie aksonu ruchowego włókna nerwowego na powierzchni włókna mięśniowego (synapsa nerwowo-mięśniowa).

Pojedynczy neuron ruchowy wraz ze wszystkimi włóknami mięśniowymi, które unerwia.

Namięsna (epimysium).

Omięsna (perimysium).

Jest to delikatna siateczka tkanki łącznej (zawierająca włókna srebrochłonne) otaczająca bezpośrednio pojedyncze włókna mięśniowe.

Komórki satelitarne (niezróżnicowane komórki jednojądrowe leżące w obwodzie włókna).

Kardiomiocyty posiadają jedno lub dwa jądra położone centralnie, natomiast włókna szkieletowe mają liczne jądra położone obwodowo pod sarkolemmą.

Własny układ bodźcowo-przewodzący serca.

Złożonymi kompleksami połączeń międzykomórkowych (mechanicznych i komunikacyjnych) łączącymi przylegające komórki mięśnia sercowego.

W mięśniu sercowym tworzy on diady (jeden kanalik T na wysokości linii Z i jedna cysterna brzeżna), podczas gdy w szkieletowym występują triady.

Ponieważ nie posiada populacji komórek będących odpowiednikami komórek satelitarnych.

Pobudliwość (reagowanie na bodźce i ich wytwarzanie) oraz przewodnictwo (przewodzenie bodźców).

Komórki nerwowe (neurony / neurocyty) oraz komórki glejowe (neuroglej).

Z ciała komórki nerwowej (perykarionu), dendrytów oraz aksonu (neurytu).

Posiadają liczne dendryty oraz jeden akson (jest to najpowszechniejsza grupa neuronów).

W siatkówce oka oraz błonie węchowej.

Od perykarionu odchodzi jedna wypustka dzieląca się w kształcie litery T na dendryt i akson; występują w zwojach czuciowych nerwów rdzeniowych.

Komórki ruchowe rogów przednich rdzenia kręgowego ($100\text{--}120\ \mu\text{m}$).

Skupiskami RER z wolnymi rybosomami o właściwościach zasadochłonnych.

Obecny jest w perykarionie i dendrytach, natomiast całkowicie brakuje go w aksonie (oraz we wzgórku aksonalnym).

Z neurotubul oraz neurofilamentów.

Są to uwypuklenia dendrytów o dużej aktywności rybosomów stanowiące miejsca dochodzenia zakończeń aksonalnych innych neuronów (synaps).

Przewodzi impulsy jednokierunkowo – od ciała neuronu do zakończeń aksonalnych.

Segment inicjujący.

Neurony Golgiego I mają długie aksony (do $1\ \text{m}$), a neurony Golgiego II posiadają krótkie aksony rozgałęziające się w pobliżu ciała komórki.

Akson otoczony osłonką.

W OUN wytwarzają je oligodendrocyty, natomiast w OBUN – neurolemocyty (komórki Schwanna).

Jeden neurolemocyt otacza swoją cytoplazmą kilka do kilkunastu aksonów, nie tworząc wielowarstwowej osłonki mielinowej.

Są to przerwy w osłonce mielinowej pomiędzy sąsiednimi segmentami międzywęzłowymi, umożliwiające skokowe przewodzenie impulsu.

We włóknach mielinowych impuls przewodzi się skokowo z prędkością $60\text{--}120\ \text{m/s}$, a w bezmielinowych w sposób ciągły z prędkością $0{,}5\text{--}2\ \text{m/s}$.

Jest to wyspecjalizowane miejsce kontaktu komórki nerwowej z innym neuronem lub komórką efektorową, służące do przekazywania informacji.

Z części presynaptycznej (pęcherzyki z neurotransmiterem, mitochondria), szczeliny synaptycznej oraz części postsynaptycznej (receptory w błonie).

Acetylocholina dla układu ruchowego i przywspółczulnego; noradrenalina dla układu współczulnego.

Aksono-dendrytyczne, aksono-aksonalne, aksono-somatyczne nerwowo-mięśniowe.

Są to połączenia szczelinowe (nexus) umożliwiające bezpośredni przepływ jonów między błoną pre- i postsynaptyczną bez udziału neuroprzekaźników.

Ependymocyty, astrocyty, oligodendrocyty oraz komórki mikrogleju (mezogleju).

Komórki Schwanna (neurolemocyty) oraz komórki satelitarne (amficyty).

Wyściełają komory mózgu i kanał centralny rdzenia kręgowego, a w splotach naczyniówkowych biorą udział w wytwarzaniu płynu mózgowo-rdzeniowego.

Astrocyty protoplazmatyczne dominują w istocie szarej, a astrocyty włókniste występują głównie w istocie białej.

Tworzenie bariery krew-mózg (z komórkami śródbłonka), regulacja stężenia $\text{K}^+$ w przestrzeni międzykomórkowej oraz wychwyt i metabolizm neuroprzekaźników.

Wytwarzanie osłonek mielinowych wokół aksonów w ośrodkowym układzie nerwowym.

Pełnią funkcję osiadłych makrofagów OUN – fagocytują produkty rozpadu tkanki i uaktywniają się w stanach zapalnych oraz uszkodzeniach.

Otaczają perykariony neuronów w zwojach nerwów rdzeniowych, pełniąc funkcję osłonową i izolującą.

Śródnerwie (endoneurium / pochewka Keya-Retziusa).

Warstwą spłaszczonych fibroblastów połączonych obwódkami zamykającymi, otaczającą pęczek włókien nerwowych i stanowiącą barierę krew-nerw.

Gruba włóknista tkanka łączna otaczająca cały pnień nerwu obwodowego.

Ciała komórek nerwowych (perykariony), dendryty, niezmielinizowane odcinki aksonów, astrocyty protoplazmatyczne, oligodendrocyty i mikroglej.

Głównie zmielinizowane włókna nerwowe (aksony), astrocyty włókniste, liczne oligodendrocyty oraz mikroglej (brak perykarionów).

W mózgowiu leży na powierzchni (kora) oraz głęboko (jądra); w rdzeniu kręgowym leży wewnątrz, tworząc na przekroju kształt litery H.

Wynika to z obecności dużej ilości fosfolipidów budujących osłonki mielinowe aksonów.

Zwój czuciowy zawiera neurony pseudojednobiegunowe otoczone ciągłą warstwą amficytów, a autonomiczny zawiera neurony wielobiegunowe z nieciągłą warstwą amficytów.