1Isang sistema ng mga paraan, tuntunin, at simulain
sa pagsasaayos ng isang larang, gaya sa agham o
sining.
Metodolohiya
2Tumutukoy sa sistematikong paglutas ng mga
suliranin, tanong, o layunin ng pananaliksik o mga
paraan na ginagamit sa pagtitipon at pagsusuri ng
datos o impormasyon.
Metodolohiya
3tumutukoy sa mga
tiyak na teknik ng pagtitipon at pagsusuri ng datos
upang makabuo ng mga konklusyong
mapaninindigan o reliable
Metodo
48 Proseso naMaaaring Isagawa
sa Pananaliksik
PAGKAKATEGORYA O KATEGORISASYON
2.PAGLALARAWAN O DESKRIPSYON
3. PAGPAPALIWANAG
4. PAGTATAYA O EBALWASYON
5. PAGHAHAMBING O PAGKUKUMPARA
6. PAGLALAHAD/PAGPAPAKITA NG
UGNAYAN/RELASYON O KORELASYON
7. PAGLALAHAD/PAGBIBIGAY NG PREDIKSYON
8. PAGTATAKDA NG KONTROL
5Tumutukoy sa paglalahad ng mga paraan upang ang isa o higit
pang bagay (gaya ng teknolohiya) ay maisailalim sa kontrol ng mga
tao/mananaliksik tungo sa mas epektibo at/o mas ligtas na
paggamit nito.
8. PAGTATAKDA NG KONTROL
6Tumutukoy sa paglalarawan sa posibleng mangyari sa isang bagay,
penomenon at iba pa batay sa matibay na korelasyon ng mga
penomenong sinuri/pinaghambing.
PAGLALAHAD/PAGBIBIGAY NG PREDIKSYON
7Tumutukoy sa pag-iimbestiga para makita kung nakaiimpluwensya
ba ang isang penomenon sa isa pa, at kung nakaiimpluwensya nga
ay sa anong paraan o paano?
PAGLALAHAD/PAGPAPAKITA NG
UGNAYAN/RELASYON O KORELASYON
8Tumutukoy ito sa pagsusuri ng mga pagkakatulad at
pagkakaiba ng dalawa o higit pang bagay at iba pa, tungo sa
mas malinaw na pag-unawa sa isang penomenon.
5. PAGHAHAMBING O PAGKUKUMPARA
9Tumutukoy sa pagsusuri sa kalidad ng mga bagay, pangyayari
at iba pa.
PAGTATAYA O EBALWASYON
10Tumutukoy sa prosesong higit pa sa simpleng paglalahad
lamang ng datos o impormasyon, upang bigyang-linaw ang
kabuluhan nito sa konteksto ng iba't ibang aspektong kultural,
politikal, ekonomiko, at iba pa.
3. PAGPAPALIWANAG
11Tumutukoy ito sa pagtitipon ng mga datos na nakabatay sa
mga obserbasyon.
2.PAGLALARAWAN O DESKRIPSYON
12Tumutukoy ito sa pagbubuong tipolohiya o set ng mga
pangalan o pagpapangkat-pangkat ng mga bagay, pangyayari,
konsepto, at iba pa. Kapaki-pakinabang ito sa pagpapaliwanag
kung ano-ano o sino-sino ang magkakasama sa isang
kategorya, at bakit o paano sila naging magkakasama sa isang
kategoriyang iyon.
1. PAGKAKATEGORYA O KATEGORISASYON
13- nag-aaral sa agham-panlipunan na katulad ng pag-aaral sa mga
agham na likas.
1. Empirical-analytical
14- Ang tipo ng pananaliksik na ito ay nakatuon sa kaalaman sa
layunin, mga katanungan ng pananaliksik na maaaring masagot ng
oo o hindi, at ang operasyonal nakahulugan ng mga susukating
baryabol.
1. Empirical-analytical
15Ang pangkat na ito ay gumagamit ng deduktibong
pangangatwiran na may pagsasaalang-alang sa umiiral na teorya
bilang pundasyon sa pagbuo ng hinuha o palagay na kailangang
suriin;
1. Empirical-analytical
16- nakatuon sa pag-unawa sa penomena gamit ang komprehensibo
at holistikong pamamaraan.
2. Interpretatibong pangkat ng metodo
17- Kasangkot sa pangkat na ito ang pag-alam sa mga kasagutan sa
tanong na bakit, paano, at anong pamamaraan ang ginagamit ng
tao sa kanilang ginagawa upang matamo ang inaasahang
kasagutan.
2. Interpretatibong pangkat ng metodo
18- Nangangailangan ng masusing pag-aaral sa mga baryabol na
kasama sa pangkat na katuon ng bahaging ito sa subhektibong
kaalaman.
2. Interpretatibong pangkat ng metodo
19tinukoy bilang isang malinaw na
account ng buhya panlipunan at kultura sa isang
partikular na sistemang panlipunan batay sa
maraming detalyadong obserbasyon ng kung ano
ang tunay na ginagawa ng mga tao sa setting ng
lipunan.
etnograpiya
20Ang etnograpiya ay nagmula sa salitang Griyegong
ethos na nangangahulugang
“mga tao”
21grapiya NANGANGAHULUGANG
“pagsusulat”
22Pinaniniwalaan ng pag-aaral na ito na kung ang isang
indibidwal ay naging bahagi ng kultura, siya ay nasa
tamang posisyon.
ETNOGRAPHIYA
23Ang metodolohiya na ito ng pag-aaral ay maaring
gumamit ng parehong kwatitatibong at kwalitatibong
pag-aaral.
ETNOGRAPHIYA
24Ayon naman sakanya nakasandig sa
“malapitan, personal nakaranasan, at posibleng
partisipasyon, hinggil lamang sa obserbasyon ng
mananaliksik”
Genzuk (2003)
25Isinasagawa sa pamamagitan ng pagtatala ng mga
makabuluhang pagmamasid ng mananaliksik sa mga
pinapaksang pananaliksik, sa natural na kapaligiran o setting
ng kaniyang buhay at/o trabaho.
PAGMAMASID
26 ang mananaliksik ay aktwal na
“nakikiranas” sa pang-araw-araw na buhay ng mga taong
kaniyang pinapaksa.
PAKIKIPAMUHAY
27Ginagamit sa larangan ng antropolohiya at sosyolohiya.
Isinasagawa ito sa pamamagitan ng pakikisikhay o pagsisikap
ng mananaliksik na makapasok at maging tanggap sa isang
komunidad upang makapagtamasa ng mas malawak na pag-
unawa.
PARTICIPANT OBSERVATION.
28ito at mahalaga sa pagyakap sa pag-
uugali at paraan ng pamumuhay ng pinag-aaralang
komunidad, at sa pagkakaroon ng bukas na pag-iisip. na
nakahandang unawain ang komunidad na iyon.
NAKIKIUGALING PAGMAMASID
29ayon sakanya ang NAKIKIUGALING PAGMAMASID ay mahalaga sa pagyakap sa pag-uugali at paraan ng pamumuhay ng pinag-aaralang komunidad, at sa pagkakaroon ng bukas na pag-iisip. na
nakahandang unawain ang komunidad na iyon.
Bennagen,
30Isang pormal na pagpupulong kung saan ang isa o
higit pang mga tao ay nagtanong, kumonsulta, o
suriin ang ibang tao; isang pagpupulong o pag uusap
kung saan nagtatanong ang isang manunulat o
reporter ng mga katanungan ng isa o higit pang mga
tao kung kanino hahanapin ang materyal para sa
isang kwentong pahayagan, broadcast sa telebisyon,
atbp; ito rin ang ulat ng nasabing pag-uusap o
pagpupulong.
PANAYAM OINTERBYU
31Ang form na ito ay tumutukoy sa planado at nakasulat na
katanungan para sa isang tiyak na paksa, na may
espasyong nakalaan para sa tugon ng taong nais
kapanayamin.
(INQUIRYFORM)
32Isang metodo sa pangangalap ng datos na
kung saan ang mananaliksik ay bumubuo ng
isang maliit na pangkat na kinabibilangan ng
magkakaibang tao na ang tugon ay siyang
pinag-aaralan sa market research at political
analysis sa pamamagitan ng ginabayan at
bukas na talakayan.
FOCUS GROUP DISCUSSION
33Isa itong anyo at paraan ng kwalitatibong
pananaliksik sa mga agham panlipunan, na
may isang partikular na diin at aplikasyon sa
mundo ng pagsusuri ng programa sa pag-
unlad na kinasasangkutan ng mga panayam
sa pangkat ng tao hinggil sa kanilang mga
pananaw, opinyon, paniniwala, at pagtingin
hinggil sa isang produkto, patalastas,
konsepto, ideya, at marami pang iba.
FOCUS GROUP DISCUSSION
34May iba't ibang anyo ng focus group discussion:
(1) two-way focus group
(2) dual moderator focus goup
(3) dueling moderator focus group (fencing-moderator)
(4) respondent moderator focus group
(5) mini focus groups
35isang mahalagang kagamitan para sa
malikhaing dokumentasyon at maaari itong magamit
upang mapadali ang pangangalap ng impormasyon,
pag-uulat, pagpapakalat at networking.
bidyo
36isinasagawa sa pamamagitan ng pagrerekord ng
mga imahe at tunog. Karaniwang ginagamit ito sa
pagtatala ng mahahalagang pangyayari sa
kasaysayan. Maaari itong lapatan ng pagsasalaysay o
narration at ng musika. Pinakakaraniwang porma nito
ang bidyong dokumentaryo o dokyu.
VIDEODOCUMENTATION
37Isa namang saliksik o ulat mula sa isang ahensya ng
gobyerno, opisyal ng gobyerno, think tank,
akademikong departamento, o eksperto na
naglalahad ng makabuluhang impormasyon at/o mga
panukala kaugnay ng isang napapanahong isyu na
nakaaapekto sa maraming mamamayan o sa isang
partikular na komunidad,
WHITE PAPER O PANUKALA
38Layunin na
maitaguyod ang isang tiyak na produkto,
serbisyo, teknolohiya o pamamaraan, at
maimpluwensyahan ang kasalukuyang at
mga desisyon ng mga mamimili.
WHITE PAPER O PANUKALA
39palarawang paglalahad ng mga
katangian ng isang tao, sitwasyon, grupo,
bagay, penomenon, at iba pa na
sinusuri/pinag-aaralan
DESKRIPTIBONG PANANALIKSIK
40Kongkreto at abstrakto ang deskripsyon sa
pamamagitan ng pagtugon sa mga katanungan
kung sino, ano, kailan, saan, at paano.
Inilalarawan nito ang mga kasalukuyang
ginagawa sa pananaliksik na may
pagsasaalang-alang sa mga pamantayan at
kalagayan.
DESKRIPTIBONG PANANALIKSIK
41Tumutukoy sa deskriptibo o palarawang
paghahambing / pagkukumpara sa mga
pagkakatulad at pagkakaiba ng dalawang tao,
grupo, sitwasyon, bagay, penomenon, at iba pa,
ang komparatibong pananaliksik ay
naglalayong maghambing ng anomang
konsepto, kultura, bagay, pangyayari, at iba pa.
KOMPORATIBONG PANANALIKSIK
42Tumutukoy ito sa detalyadong paglalarawan sa
sitwasyon ng isang tao, bagay, lugar, pangyayari,
penomenon, at iba pa bilang potensyal na lunsaran
ng mga susunod pang pag aaral sa mga kahawig na
kaso
CASE STUDYOPAG-AARAL
NG KASO
43ayong sakanya Gamit ang pamamaraang ito, ang isang
mananaliksik ay nagkakaroon ng higit na malalim na
pag-aaral sa isang penomena na sakop ng kanyang
imbestigasyon
(Maranan, 2018)
44Sinabi sa aklat nila na ang kwalitatibong pananaliksik ay nag
ugat sa malalim na pag-aaral ng mga
kaso ng tao, pangkat o organisasyon.
Remler at Van Rayzin
45pamamaraan ng pagtukoy, pagsusuri, at pagtatala sa mga
tema o padron ng naratibo sa loob ng isang teksto.
pagsusuring tematiko
46na tumutukoy naman sa paglalarawan at/o pagsusuri
sa nilalaman ng isang teksto at maaaring gamitin sa pag-alam
ng dalas ng paggamit (frequency) ng isang partikular na
salita, parirala, konsepto, o ideya sa isang teksto na paksang
pag-aaral gayundin sa pag-alam ng pagpupuwesto ng
elementong komunikasyon sa isang partikular na teksto.
pagsusuring nilalaman o content
analysis
47Tumutukoy sa pagsusuri at pag-uugnay-ugnay sa mga
umiiral na datos at estadistika tungo sa layuning
sagutin ang mga panibagong tanong at/o makabuo ng
mga bagong kongklusyon na angkop sa kasalukuyang
sitwasyon
SECONDARY DATA ANALYSIS
48Tumutukoy sa pananaliksik hinggil sa
proseso ng pagtatala ng depinisyon ng
mga termino alinsunod sa
kontemporaryong gamit ng mga salita sa
isang partikular na larangan
PAGBUONG GLOSARYO O
PANANALIKSIK NA
LEKSIKOGRAPIYA
49Tumutukoy sa pananaliksik hinggil sa proseso
ng pagbubuo at balidasyon ng mga modyul at
iba pang materyales na panturo na kaiba sa
karaniwang umiiral o kaya'y naka-angkla sa
panibagong pamamaraan o dulog sa
pagtuturo
PAGBUOAT BALIDASYON NG
MATERYALES NA PANTURO
50ay isang uri ng pag-
aaral na kadalasang ginagamit sa pagtalakay
sa mga usaping nangyayari sa lipunan at sa
mundo.
Tumutukoy ito sa pagsusuri sa paraan ng
pagpapahayag at/o mensaheng
nangingibabaw sa teksto, awit, video, pelikula,
at iba pang materyales
PAGSUSURING DISKURSO
51Tumutukoy ito sa pagsusuri ng kalakasan
(strengths) at kahinaan (weakness) ng
isang programa/plano, at mga
oportunidad (opportunities) o bagay na
makatutulong sa implementasyon at
mga banta (threat) o bagay na maaaring
makahadlang sa implementasyon ng
programa/plano
SWOTANALYSIS
52Tumutukoy sa pagsusuri sa mga
negatibong aspekto ng isang
kurikulum/programa tungo sa layuning
baguhin/linangin pa ito
KRITIKALNAPAGSUSURING
PANGKURIKULUM/PAMPROGRAMA
53ay ang pag-
aaral ng kasaysayan ng mgasalita at kung paano
nag-iba ang kanilang anyo at ibig sabihin sa paglipas
ng panahon.
etimolohiya
54ay gumagamit ng proseso ng
komparatibong lingguwistika para makagawa ng
mga direktang koneksiyon sa inang wika nito. Sa
ganitong paraan, ang mga salitang ugat ay
puwedeng makuha ang pinanggalingan.
etimologo
55Ito ay nakatuon sa paglutas ng ispesipikong suliranin sa loob
ng silia- aralan, o kaya'y kaugnay ng prosesong pagkatuto sa
isang partikular na sitwasyon, Ginagamit ang ganitong uri ng pananaliksik upang sikapin na mapaunlad ang kalidad ng isang organisasyon o samahan.
ACTION RESEARCH
56Kinasasangkutan ito ng isang siklo o isang paikot na
prosesong pagpaplano, aksyon, kritikal na repleksyon, at
ebalwasyon.
ACTION RESEARCH
57ang pinakakaraniwang
pamamaraan ng pangangalap ng datos.
PAGSASAGAWA NG SARBEY
58ayon sakanya ang rebyu ng mga literatura ay
hindi anotasyon ng sanggunian na kung saan ay ibinubuod ang
bawat artikulo na binasa.
Ayon kay Mongan-Rallis (2014),
59maling pagkilala
(misattributions)
60Tumutukoy ito sa paghihimay-himay sa
nilalaman, konteksto at kabuluhan ng
tekstong sinusuri.
Documentary of TextAnalysis
61Ang pangangalap ng datos sa ganitong uri ng pag-aaral ay
direktang kinakalap sa tao. Subalit, hindi katulad ng sarbey,
ang mga datos sa ganitong uri ng pag-aaral ay makukuha
lamang sa ilalim ng kontrol ng isang sitwasyon na maaaring
ang mananaliksik ay mayroong partisipasyon.
Eksperimentasyon/Pananaliksik na
Eksperimental
62nakatuon ang
ganitongpag-aaral sa pagtukoy sa pinagmulan/
kasaysayan/ mga makabuluhang pangyayari
kaugnay ng isang penomenon, programa/
proyekto, patakaran at iba pa
HISTORIKALNA
PANANALIKSIK
63Nakapokus ang ganitong pananaliksik sa
pagtalakay sa mga obserbasyon,
natutuhan, praktikal na aral at iba pa na
nakuha o nakalap ng mananaliksik habang
nagsasalin ng isang akda
TRANSLATION PROCESS STUDY
64Ayon sa mga mananaliksik sa araling pang-kultura
na sina ang cultural
mapping ay “prosesong pagtukoy at paglalarawan
sa lahat ng mga yamang pangkultura na nasa isang
tiyak na lugar o rehiyon heograpiko, sa paraang
pasulat o biswal na imbentaryo.
Moore at Borrup (2008),
65“prosesong pagtukoy at paglalarawan
sa lahat ng mga yamang pangkultura na nasa isang
tiyak na lugar o rehiyon heograpiko, sa paraang
pasulat o biswal na imbentaryo.
”
CULTURAL MAPPING
66maunawaan ang mga
trend sa pamamagitan ng kahulugan ng synchronic at
diachronic na kontekstong sosyolohikal. Itinataguyod
nito ang pagbuo ng isang makasaysayang
kontekstwalisasyon ng reyalidad, tulad ng
paghahayag nito ng mga potensyal na landas at mga
kaganapan sa hinaharap.
TREND STUDIES O IMBENTARYO
NGMGA PANANALIKSIK
67Tumutukoy ito sa pananaliksik na nag-iimbentaryo
o nagsusuri sa trend ng mga pananaliksik sa isang
larangan, bilang gabay sa mga susunod pang
mananaliksik
TREND STUDIES O IMBENTARYO
NGMGA PANANALIKSIK
68isang sistema ng paniniwala o ideyolohiyang politikal na naglalayong palakasin ang pagiging makabansa. Ito ay nagpapakita ng katapatan sa interes ng bansa, pagmamalaki sa kultura at tradisyon, at ang hangaring makamit ang pambansang pagsulong.
nasyonalismo
69“walang pag-aalinlangan, walang panghihinayang.”
sin dudas, sin pesar”
70Ang isang tunay na makabayan ay handang magsakripisyo para sa bayan nang walang pag-aalinlangan at walang panghihinayang.
Jose p. rizal
71MAYROONG DALAWANG PANGUNAHING URI ANG
NASYONALISMO. ayon sakanya
ANTHONY SMITH
72Ito ay mga konkretong aspeto tulad ng wika,
relihiyon, asal, teritoryo, at institusyon
OBJECTIVE FACTORS
73Ito ay nakatuon sa mga saloobin, pang-unawa, at
sentimyento ng mga mamamayan.
SUBJECTIVE FACTORS
74isang teorya sa pag-aaral ng nasyonalismo at
etnisidad na nagsasabing ang mga bansa o etnikong
pagkakakilanlan ay likas, matagal na, at hindi
nagbabago
PREMORDIALISM (PERRENIALISM)
75sang teorya sa pag-aaral ng nasyonalismo na
binibigyang-diin ang kahalagahan ng mga simbolo,
mito, halaga, at tradisyon sa pagbuo at pagpapanatili
ng modernong estado-nasyon
ETHNOSYMBOLISM
76nagbibigay ng
isang makabagong pananaw sa pag-aaral ng mga
bansa at pambansang identidad, na nagtatampok ng
papel ng modernisasyon at mga institusyon sa pagbuo
ng mga ito.
modernismo sa nasyonalismo
77Ang mga pambansang watawat, pambansang awit, at
iba pang simbolo ng pagkakakilanlang pambansa ay
mahalagang sagisag ng pagkakaisa at
pagkakabuklod-buklod ng isang bansa.
NASYONALISMO
78Tumutukoy sa estruktura ng ugnayan sa pagitan ng
reyalidad at dalumat salita, ay isang wika at maka-wika.
TEORYA
79ayon sakanya ang mga
teoryang ito ay binubuo upang
“magpaliwanag, magbigay ng prediksyon o
makatulong sa pagunawa sa mga phenomenon,
at naglalayong suriin ang kabuluhan at
palawakin pa ang umiiral na kaalaman
ABEND (2013)
80AYON KINA, “Ang teorya ay binubuo ng mga
pangungusap ng mga ideya at dalumat
salita na nagpapaliwanag sa relasyon
o pagkakaugnay - ugnay ng mga
konsepto tungkol sa mga kaganapan,
karanasan at phenomenon”
NUNCIO AT NUNCIO ( 2004)
81Teorya ng Dependensiya. o?
Teoria de la Independencia
82Ito ang paniniwala na ang pinagkukunang-yaman ay
dumadaloy mula sa "silid" ng nasa mahihirap na kalagayan
tungo sa "sentro" ng mayayamang estado, kung saan ang
kapalit ng pag-unlad ay ang paghirap ng isa.
TEORYANG DEPENDENSIYA
83Ayon kina, ang pagsasamantala ng mga bansang
industriyalisado sa mga bansang mahihirap ay sa
pamamagitan ng neokolonyalismo sa ekonomiya na
nakaapekto rin nang malaki sa sistemang politikal at
kultural ng bansa
ang pagsasamantala ng mga bansang
industriyalisado sa mga bansang mahihirap ay sa
pamamagitan ng neokolonyalismo sa ekonomiya na
nakaapekto rin nang malaki sa sistemang politikal at
kultural ng bansa
84ase (class relations) at tunggaliang
panlipunan (class conflict) gamit ang materyalistang interpretasyon ng
pag-unlad ng kasaysayan (materialist interpretation of historical
development) at ginagamitan din ng diyalektikal na pananaw ng
transpormasyong panlipunan o social transformation
MARXISMO
85Ang kaisipang ito (marxismo)ay pinukaw ng dalawang Alemang
pilosopi
Karl Marx at Friedrich Engels
86na maituturing na malapit na malapit sa
Marxismo ay isa rin batayang teoretikal. Ang pokus ng
Feminismo ay nakatuon naman sa pang-aapi o
pagsasamantala sa isang partikular na kasarian (babae).
FEMINISMO
87PANTAYONG PANANAW translate
“FROM-US-FOR-US
PERSPECTIVE’’
88PROVIDED AN
ACCURATE TRANSLATION “FROM-US-FOR-US
PERSPECTIVE’’
RAMON GUILLERMO
89Samantala, may tatlong mahahalagang sangkap ang
Pantayong Pananaw na binanggit sa aklat ni Maranan
1.Dulog etic at emic;
2.Pag-unawa at pagpapaliwanag; at
3. Suliranin ng ideolohiya.
90ay tinitingnan mula sa pangkat ng lipunan
(social group) mula sa perspektiba ng paksa o
subject,
emic
91n ay tinitingnan
mula sa labas o sa perspektiba ng mga tagamasid
etic
92ay produkto ng kritikal na isipan
at malikhaing imahinasyon nina Dr. Rhoderick Nuncio at
Elizabeth Morales Nuncio (2004). Ito ay nangangahulugang
tawa bilang kritika sa mga isyu at tauhan sa lipunan.
PANTAWANG PANANAW
93MGA ELEMENTO
MIDYUM
KONTEKSTO
KONTENT / ANYO
AKTOR
MANONOO
94tumutukoy sa pag-aaral ng isip, diwa, at asal. Ito
ay isang siyentipikong pag-aaral ng kamalayan at
tungkulin ng tao, lalo na kung paano ito
nakakaapekto sa iyong pag-uugali.
SIKOLOHIYANG PILIPINO
95ayon sakanya ang SikolohiyangPilipino
ay tumutukoy sa siyentipikong pag-aaral ng
etnisidad, lipunan, at kultura ng tao at ang gamit
nito sa sikolohikal na pagsasanay ng katutubong
karunungan na nag-uugat sa etnikong pamana at
kamalayan ng mga tao.
kay Enriquez (1994),
96Ayon sa paliwanag nina, Ang sikolohiyang Pilipino ay isang uri ng pagaaral sa sikolohiya na nagmumula sa mga karanasan,
kaisipan, at oryentasyon ng mga Pilipino at naglalarawan
kung paano naiiba ang mga pag-iisip, pagkilos, at
pagpapakita ng damdamin ng mga Pilipino sa iba pang mga
mamamayan.
Pe-Pua at Protacio-Marcelino
(2000)
97mayroong
tatlong anyo ang SikolohiyangPilipino :
Sikolohiya sa Pilipinas, Sikolohiya ng Pilipino,
at SikolohiyangPilipino.
98ay tumutukoy sa lahat ng
mga pag-aaral, libro, at sikolohiyang makikita
saPilipinas, banyaga man o maka-Pilipino.
Ang Sikolohiya sa Pilipinas
99ay tumutukoy
salahat ng mga pag-aaral, pananaliksik at
mgakonsepto sa sikolohiya na may kinalaman sa
mgaPilipino.
Ang Sikolohiya ng Pilipino naman
100Pilipino ay bunga ng karanasan,
kaisipan at oryentasyon ng sa Pilipinas
Ang Sikolohiyang Pilipino
101ay isang patayong istruktura na nakapaligid
sa isang sukat ng lupa na maaaring gawa sa bato, kahoy,
tabla, kawayan, halaman, o punong-kahoy
bakod
102ay tangi, tangi
sa rito, nakahiwalay, at hiwalay. Ang bukod ay maaari
ding mangahulugan ng layo o nakalayo, nag-iisa, hindi
kasama o tiwalag.
bukod
103naman ay bangkat, balangkat, kalupkop,
bigkis, tali, tangkas, at bitling. Bilang patalinghaga, ang
ibig sabihin ng buklod ay alyansa o pagkakaisa. Sa
Ingles, ang salin ng pagkakabuklod-buklod ay
unification bond.
buklod