历史词

Ān Shǐzhī Luàn - Rebelia Anlushana

Huáng Cháo zhī luàn - chłopskie powstanie za czasów Tangów

Epoka 5 dynastii 10 królestw

cùjú - protoplasta piłki nożnej

dynastia Song

Biànjīng - współczesny Kaifeng, stolica dynastii Song

bǎojiǎ - system obejmujący 10 rodzin, które we własnym obrębie miały zapewniać porządek, wywiązywać się z podatków oraz obowiązkowych wymiarów robót społecznych.

léitái - walki na platformach

cípái - matryce, które wyznaczały ilość wierszy & znaków w danym wierszu, ale także układ rymów i akcentowanie w danych utworach. Na ich podstawie tworzono poezją.

Cztery wielkie wynalazki chińskie, ich zarys był już wcześniej, ale dopracowane za czasów dynastii Song

Chán jiǎo - krępowanie stóp

chéngjísīhán - Dżyngis-chan

Hóngjīn qǐyì – rebelia czerwonych turbanów

Báilián Jiào - sekta buddyjska o nazwie „Sekta białego lotosu”

sānhéhuì - Triady – na początku tajnym, patriotycznym stowarzyszeniom, które później przemieniły się w grupy przestępcze i przemytnicze.

Shuǐhǔ zhuàn - „Opowieści znad brzegów rzeki”

xīyóujì - „Wędrówka na zachód”

Ménggǔ mìshǐ – Tajna historia Mongołów, jeden z najdawniejszych zabytków literatury mongolskiej, ale oryginał nie przetrwał do naszych czasów w pierwotnej wersji mongolskiej

yuánqǔ – forma poezji, różniło się ono od ci tym, że wersy często miały różną długość i inny rozkład rymów.

zǐjìnchéng - zakazane miasto

Hǎijìn - zakaz morski, szereg powiązanych izolacjonistycznych polityk ograniczających prywatny handel morski i osadnictwo przybrzeżne przez większość Imperium Ming i na początku Imperium Qing

Bǎochuán - „statki skarbowe”

Qī dà hèn - manifest „Siedem wielkich nienawiści”

Shānhǎiguān - twierdza znajdująca się około 15 kilometrów na północny wschód od miasta Qinhuangdao w prowincji Hebei, stanowiąca wschodni kraniec Wielkiego Muru Chińskiego.

kāngxīzìdiǎn - Słownik Kangxi (pocz. XVIII w.)

kòutóu - uklęknięcie i 3 pokłony przed kimś wyżej w hierarchii

Yāpiàn zhànzhēng - wojny opiumowe

nánjīngtiáoyuē - Traktat Nankiński (1842, po I Wojnie Opiumowej)

Cíxǐ tàihòu - cesarzowa wdowa Cixi

bùpíngděnghéyuē - Nierówny traktat, np. Traktat Nankiński z 1842

tàipíngtiānguó - Niebiańskie Królestwo Wielkiego Pokoju (1851-1864)

tiānjīnhéyuē - traktat 天津 (1858, po II Wojnie Opiumowej)

zìqiángyùndòng - Ruch Samowzmocnienia (lata 60' XIX wieku)

Běiyáng jiànduì - flota Beiyang za czasów dynastii Qing

jiǎwǔzhànzhēng - I wojna chińsko-japońska (1894-1895)

mǎguāntiáoyuē - Traktat Shimanoseki (1895)

yìhétuányùndòng - Powstanie Bokserów 1899-1901

Fú qīng miè yáng - propagandowe hasło Cixi: wspieraj qingów, niszcz zachód

Bāguó Liánjūn - 8-narodowy sojusz (Rosja, Japonia, Niemcy, UK, USA, Francja, Włochy, Austrowęgry)

Xīn chǒu tiáoyuē - traktat pokojowy pomiędzy Chinami a państwami interweniującymi

pǔyí - ostatni cesarz Chin (zmuszony do abdykacji w 1912)

sūnzhōngshān - Sun Yatsen, przywódca i twórca 国民党

zhōngguótóngménghuì - Liga Związkowa 1905 (przewodził 孙中山)

Wǔchāng qǐyì - powstanie w ośrodku Wuchang (dzisiejszy Wuhan)

xīnhàigémìng - Rewolucja Xinhai (10 października 1911 do 12 lutego 1912)

guómíndǎng - Chińska Partia Narodowa (partia rządząca na Tajwanie)

Běiyáng zhèngfǔ - rząd północny pod władzą Yuan Shikaia

wǔsìyùndòng - Ruch 4 maja (studenci na 天安门, 1919)

Xīn wénhuà yùndòng - ruch nowej kultury

Huángbù jūnxiào - szkoła oficerska

jiǎngjièshí - Chang Kai-shek, współzałożyciel, później lider 国民党

gòngchǎndǎng - Komunistyczna Partia Chin (od 1921)

běifá - Kampania Północna(9 lipca 1926 - 29 grudnia 1928)

Bāyī nánchāng qǐyì - powstanie w Nanchang 1 sierpnia

Jǐnggāngshān - góry Jinggang

máozédōng - Mao (przywódca 1945-1976)

zhōuēnlái - pierwszy premier Chin (1949), potem też minister spraw zagr. (1958)

zhōnghuásūwéi'āigònghéguó - Chińska Republika Sowiecka (Rad) 1931-1934

chángzhēng - Długi Marsz (paź 1934 - koniec 1936)

xī'ānshìbiàn - Incydent Xi'an (12 do 25 grudnia 1936)

kàngrìzhànzhēng - II wojna chińsko-japońska (1937-1945)

Nánjīng dà túshā - masakra nankińska

kàngměiyuáncháozhànzhēng - Stawiaj opór Stanom Zjednoczonym, wspieraj Koreę Połnocną (slogan z lat 50')

bǎihuāyùndòng - Kampania Stu Kwiatów (1956)

dàyuèjìn - Wielki Skok Naprzód (1958-1963)

Rénmín gōngshè - komuny ludowe

Wúchǎn jiējí wénhuà dàgémìng - Proletariacka Rewolucja Kulturalna

línbiāo - współpracownik i niedoszły następca 毛, autor przedmowy do 红宝书

hóngbǎoshū - czerwona książeczka, biblia maoizmu

Dàzì bào - ręcznie kaligrafowana gazetka wywieszana na ogół na murze lub ścianie w miejscu publicznym, zawierająca protest, tekst propagandowy lub innego rodzaju informacje, często spoza oficjalnego obiegu

Hóng wèibīng - czerwona gwardia

Sìrénbāng - banda czworga

sìgèxiàndàihuà - 4 modernizacje (reformy 邓小平)

Protesty na placu Niebiańskiego Spokoju w 1989

gǎigékāifàng - polityka otwarcia początku lat 80'

Xīn shídài zhōngguó tèsè shèhuì zhǔyì - socjalizm z chińskimi cechami na nową erę