Aralin 2

Bago pa dumating ang mga Kastila, ang mga ninuno natin ay mayroon nang sariling kakayahan at bago pa sakupin ng imperyo ng _ noong _.

Ang Literaturang Filipino ay naiiba sa kabuuan. Nagsimula ito sa _

Ang mga kalapit na bansa tulad ng _ ay may kani-kaniyang ambag sa ating panitikan. Ang mga ito ay nasa anyong awiting-bayan, alamat, karunungang bayan at iba-ibang uri ng tula.

Taong _ nang maligaw si _ sa ating dalampisagan, subalit tuluyang sinakop at inalipin ng mga Kastila ang mga Pilipino noong taong _. Pinamunuan ito ni _ na sa dalawang kamay ay may hawak na _ at _.

_ upang turuan daw ng tamang paraan ng pamamahala ang ating mga ninuno.
_ upang matutuhan at makilala ang tunay na Dios.

Taong _ nang magsimulang mag-alsa ang mga Pilipino sa pangunguna ni _, subalit ilang oras lamang at napatay rin sila agad.

Sinamantala ng mga prayleng Kastila ito at sinangkot nila ang tatlong paring Martir (_).

Dito na nagsimula ang pagsulat ng mga propagandista sa pangunguna ni _. Ginamit ang Tagalog, Kastila, at iba’t ibang wikain sa pagsulat ng mga nobela, tula, sanaysay, at ibang akda sa mga pahayagang Tagalog at Kastila.

Ang mga akda ay punung-puno ng damdaming makabayan at nagbunsod sa mga Pilipino upang magkaisa at nagwakas ito sa _.

Sa panahon ng _ noong _, taon nang barilin sa _ si _ noong _, nagbago ang paksa ng mga panitikan. Naging maapoy, mapanuligsa at mapaghamon, puno ng pag-ibig sa bayan, paghahangan ng kalayaan at pagtuligsa sa mga dayuhan.

Taong _ nang tuluyang lumisan ang mga Kastila sa bansa subalit nasa ilalim pa rin tayo ng kapangyarihan ng mga banyagang _.

Mula sa taong _ hanggang _, tayo ay kunwaring tinulungan at pinalaya ng mga Amerikano sa kamay ng mga Kastila. Namuhunan ang mga Amerikano. Sa _ noong _, napagkasunduang bilhin ng Amerika ang Pilipinas sa mga Kastila. Dito lumitaw ang tunay na kulay at pakay ng Amerika sa Pilipinas.

Tatayo ang Amerika bilang _ ng Pilipinas gaya ng pagtayo bilang _ ng Pilipinas ang Espanya noong panahon nila.

Ngunit naging mas masahol pa ang pamamalakad ng mga Kano kaysa sa mga Kastila. Itinuring tayong _ ng mga Kastila subalit _ naman ang tingin ng mga Kano sa atin. Naghasa muli ng itak ang mga Pilipino. Nabalingan ang panulat at ipinakita ang pabugsu-bugsong tema ng kalayaan.

Sa panananakop ng mga Amerikano, ang mga Pilipino ay patuloy pa rin sa panunuligsang makikita sa mga akdang isinulat sa wikang Ingles, Tagalog, at iba’t ibang wikain sa Pilipinas. Madaling natuto ng Ingles ang mga Pilipino kaya sa loob ng humigit kumulang ng _ taon ay nagsisisulat na sila ng mga tula, sanaysay, maikling kuwento, at nobela sa Ingles. Dito nagsimulang umunlad ang panitikang Pilipino sa Ingles.

Taong _ hanggang _ naging napakasaklap ng buhay ng mga Pilipino sa kamay ng mga _. Gutom, kawalang katiyakan sa buhay at kawalang pag-asa ang masasalamin sa kanilang mga mata. Punong-puno ng paghihinagpis ang bawat tahanan dahil sa kawalang pusong pamamalakad ng mga _.

Sa panahong ito, namulaklak ang panitikang Tagalog sa utos ng hapon at gamitin ang sariling wika sa panulat. Natuto ng _ ang mga Pilipino (_)

Taong _ hanggang sa _ ay _. Masalimuot ang mga pangyayari sa panahong ito. Unti-unting itinayo ang moog na sinira ng digmaan. Mga masasakit na alaala ng kahapon na ang tanging gamot ay malalalim na buntong-hininga. Namamalasak sa mga katha ang kabiguan, kalupitan, at masaklap na karanasan.

Ang _ ay nagkaroon ng sigla sa panulat dahil sa KADIPAN (_) at ang _, na itinatag ni _ ng _.

Ang _ ay ang pagbibinhi ng aktibismo. Naging magulo ang kapaligiran at dumami ang katiwalian.

Ang _ ay nauso ang paghawak ng mga plakard, barikada, at pagbulagta ng mga walang buhay sa kalsada. Ibinaba ang _. Hanggang magkaisa ang bayan sa EDSA sa buwan ng _. Ang sumunod ay isang kasaysayang nadagdag sa ating lahi.

Sa kasalukuyan, dalawang wika ang ginagamit sa pagsulat ng panitikan: _ at _. Dahil may kinikilala na tayong wikang pambansa, ang _, ay lubusan ng ginagamit, pinalalaganap at itinuturo sa lahat ng antas ng pag-aaral. Unti-unti na tayong nakabuo ng pambansang panitikang naglalarawan ng tunay na layunin, damdamin at hangarin ng bayan.