1Jak nazywa się orzęsiona, wolno pływająca larwa występująca w rozwoju wieloszczetów?
Trochofora.
2Na czym polega neuromotoryczny charakter komórek mięśniowych u nicieni?
To komórki mięśniowe wysyłają własne wyrostki sarkoplazmatyczne do pni nerwowych (a nie odgałęzienia nerwów do mięśni).
3Czym jest celoma (wtórna jama ciała)?
Jamą ciała powstającą w mezodermie w procesie schizocelii, wyścieloną orzęsionym nabłonkiem celomatycznym (celotelem).
4Jak powstaje peristomium u pierścienic?
Tworzy się jako pierścień otaczający otwór gębowy w procesie cefalizacji poprzez przyłączenie przednich segmentów.
5Jak różni się podział wewnętrzny jamy ciała u *Ascaris sp.* i *Lumbricus sp.*?
Jama nicieni jest jednolita na całej długości ciała, a jama dżdżownicy jest metamerycznie podzielona przegrodami (disseptimentami).
6Ile razy linieje nicień w trakcie swojego rozwoju osobniczego?
4 razy.
7Na czym polega metameria homonomiczna u pierścienic?
Na podziale ciała na powtarzalne segmenty o zasadniczo jednakowej budowie zewnętrznej i wewnętrznej.
8Czym charakteryzuje się larwa filariopodobna nicieni?
Posiada długą, rurowatą gardziel pozbawioną rozszerzeń i stanowi stadium inwazyjne.
9Po jakich cechach morfologicznych można rozpoznać samca glisty (*Ascaris sp.*)?
Jest mniejszy od samicy, ma zagięty/spiralny tył ciała, spikule (szczecinki kopulacyjne) oraz przewód rozrodczy uchodzący do kloaki.
10Jakie położenie i ujście mają narządy rozrodcze samicy *Ascaris sp.*?
Parzyste cewkowate jajniki i macice łączą się w pojedynczą pochwę, uchodzącą otworem płciowym po stronie brzusznej w połowie długości ciała.
11Czym różni się działanie hydroszkieletu w niepodzielonym pseudocelu od metamerycznej celomy?
W pseudocelu ciśnienie działa jednakowo na całe ciało, a komory celomatyczne oddzielone disseptimentami pozwalają na niezależną regulację ciśnienia i ruch perystaltyczny pojedynczych segmentów.
12Jak różni się wyścielenie jamy ciała u nicieni i dżdżownic?
Nicienie nie posiadają własnego nabłonka jamy ciała (otrzewnej), a celoma dżdżownicy wyścielona jest orzęsionym celotelem.
13Jak zbudowane jest jelito środkowe u glisty $*Ascaris$ $sp.*$?
Składa się wyłącznie z jednowarstwowego nabłonka endodermalnego z mikrokosmkami i nie posiada własnej warstwy mięśniowej.
14Wskaż typ narządu wydalniczego przedstawionego na schemacie B: Schemat B narządu wydalniczego wieloszczetów z solenocytami i celomoduktem

Protonefromiksjum (połączenie celomoduktu z przewodem protonefrydialnym zaopatrzonym w solenocyty).
15Czym różni się otrzewna ścienna od otrzewnej trzewnej?
Otrzewna ścienna wyściela wór powłokowo-mięśniowy, a otrzewna trzewna pokrywa narządy wewnętrzne i jelito.
16Spójrz na ponizszy schemat narządów rozrodczych glisty: Anatomia układu rozrodczego samicy glisty (B) Co przedstawiają długie, grube, poskręcane narządy oznaczone literą 'm'?

Macice (parzyste macice łączące się w pojedynczą pochwę).
17Czym są amfidie u nicieni?
Parzystymi chemoreceptorami (narządami nabocznymi) usytuowanymi w przedniej części ciała.
18Jaką funkcję pełnią gruczoły wapienne (Morrena) położone w przełyku dżdżownicy?
Neutralizują kwasy humusowe ze zjadanej gleby oraz regulują poziom $CO_2$ i jonów $Ca^{2+}$ we krwi.
19Jak zbudowana jest gardziel u larwy rabditowej nicieni?
Posiada przewężenie (trzon) oraz dwa rozszerzenia (środkowe i końcowe).
20Czy u pierścienic występuje eutelia?
Nie, pierścienice nie wykazują eutelii – ich ciało przyrasta komórkowo i mają wysokie zdolności regeneracyjne.
21Czym są solenocyty u niektórych wieloszczetów?
Komórkami wydalniczymi protonefrydiów zaopatrzonymi w pojedynczą wiciową wypustkę tkwiącą w kanaliku.
22W jaki sposób dżdżownice nawilżają naskórek, aby utrzymać wymianę gazową?
Wyrzucają płyn celomatyczny na powierzchnię ciała przez specjalne otwory grzbietowe.
23Czym są krezki (*mesenteria*) u pierścienic?
Podwójnymi błonami otrzewnej zawieszającymi narządy w celomie i dzielącymi ją na część prawą i lewą.
24Czym są disseptimenta u pierścienic?
Poprzecznymi przegrodami łącznotkankowymi wyścielonymi celotelem, dzielącymi celomę na komory segmentalne.
25Co stanowi główny końcowy produkt metabolizmu azotowego u skąposzczetów lądowych?
Mocznik (w przeciwieństwie do form wodnych wydalających amoniak).
26Czym jest protonefromiksjum?
Połączonym narządem wydalniczo-rozrodczym wieloszczetów, powstałym ze zlania lejkowatego celomoduktu z przewodem protonefrydialnym.
27Czym jest hipoderma u nicieni takich jak glista (*Ascaris sp.*)?
Naskórkiem o budowie syncycjalnej, który tworzy podłużne wały wpuklające się do pseudocelu.
28Czym są fasmidie i u jakiej grupy nicieni występują?
To narządy gruczołowo-czuciowe (chemoreceptory) w tylnej części ciała, charakterystyczne dla gromady *Secernentea*.
29Porównaj występowanie rzęsek i wici w organizmie nicieni i pierścienic.
U nicieni występuje całkowity brak rzęsek i wici w całym organizmie, natomiast u pierścienic są one powszechne (celotel, nefrostomy, wici plemników).
30Jak ułożone są mięśnie wora powłokowego u nicieni?
Wyłącznie podłużnie, podzielone wałami hipodermy na 4 pasma.
31Czym jest pygidium?
Ostatnim, niesegmentowanym odcinkiem ciała pierścienic, zawierającym otwór odbytowy i strefę wzrostu.
32Jak zawieszone są narządy wewnętrzne w celomie pierścienic w porównaniu z nicieniami?
U pierścienic narządy zawieszone są na krezkach (*mesenteria*), a u nicieni swobodnie pływają w płynie pseudocelu.
33Z jakich 4 warstw składa się oskórek (kutikula) u pasożytniczych nicieni?
Z epikutikuli, egzokutikuli, mezokutikuli oraz endokutikuli.
34Porównaj pochodzenie rozwojowe pseudocelu (*Ascaris*) i celomy (*Lumbricus*).
Pseudocel to przetrwały blastocel (jama pierwotna), podczas gdy celoma powstaje w mezodermie na drodze schizocelii.
35Czym są acikule znajdujące się we wnętrzu parapodiów?
Sztywnymi igłami wsporczymi (chitynowymi lub skleroproteinowymi), do których przyczepione są mięśnie poruszające odnóże.
36Co oznacza pojęcie eutelia u wtórnojamowców pozornych?
Stałość liczby komórek budujących ciało dorosłego osobnika danego gatunku.
37Porównaj układ wydalniczy nicieni i dżdżownicy.
Nicienie posiadają kanały w wałach bocznych / komórki renalne (brak lejków), a dżdżownica posiada metanefrydia rozpoczynające się orzęsionym nefrostomem.
38Porównaj układ krwionośny u nicieni i pierścienic.
U nicieni układ krwionośny nie występuje (funkcje pełni płyn pseudocelu), a u dżdżownicy występuje zamknięty układ krwionośny.
39Z jakich elementów składa się odcink głowowy u *Nereis sp.*?
Z prostomium (z czułkami, głaszczkami i 4 oczami) oraz peristomium (z gębowymi wąsami/cirrusami).
40Jakie funkcje pełnią brodawki czuciowe w okolicy analnej samców nicieni?
Działają jako mechanoreceptory i chemoreceptory ułatwiające lokalizację otworu płciowego samicy podczas kopulacji.
41Czym są parapodia (pranóża) u wieloszczetów?
Parzystymi, bocznymi wyrostkami ściany ciała na segmentach tułowia, pełniącymi funkcje lokomocyjne i oddechowe.
42Jak działają mięśnie wora powłokowego dżdżownicy podczas ruchu perystaltycznego?
Skurcz mięśni okrężnych wydłuża i zwęża segmenty, a skurcz mięśni podłużnych skraca je i pogrubia.
43Co charakteryzuje budowę i sposób poruszania się plemników nicieni?
Są całkowicie pozbawione witek i poruszają się ruchem amebowatym.
44Jakie funkcje pełnią komórki chloragogenowe u skąposzczetów?
Magazynują tłuszcze i glikogen, wychwytują szkodliwe produkty metabolizmu azotowego oraz syntezują mocznik.
45Na poniższym schemacie przekroju poprzecznego dżdżownicy: Anatomia dżdżownicy - przekrój poprzeczny przez segment (I) Jaka struktura oznaczona literą 't' wpukla się do światła jelita środkowego?

Tyflosolis – grzbietowe wpuklenie ściany jelita zwiększające powierzchnię wchłaniania.
46Czym różni się rozród i układ rozrodczy *Nereis sp.* od dżdżownicy?
*Nereis sp.* jest rozdzielnopłciowa, nie ma siodełka ani stałych gonad (powstają okresowo w segmentach epitokicznych), a zapłodnienie jest zewnętrzne.
47Czym jest metanefromiksjum u wieloszczetów?
Połączonym narządem powstałym ze zlania lejkowatego celomoduktu z metanefrydium.
48Czym pod względem rozwojowym i anatomicznym jest pseudocel?
Jest to pierwotna jama ciała będąca przetrwałym blastocelem, pozbawiona własnego nabłonka (otrzewnej).
49Czym jest anabioza u nicieni?
Zdolnością do przechodzenia w stan spoczynkuśpienia metabolicznego w niekorzystnych warunkach środowiska.
50Co zastępuje parapodia u dżdżownic jako narząd czepny/lokomotoryczny?
Chitynowe szczecinki (chety) tkwiące bezpośrednio w worze powłokowym (po 4 pary na segment).
51Jakie naczynia podłużne tworzą zamknięty układ krwionośny dżdżownicy?
Naczynie grzbietowe (pulsujące), naczynie brzuszne oraz naczynie podnerwowe (subneuralne).
52Jak uzbrojona jest wysuwana gardziel u nereidy (*Nereis sp.*)?
W parę chitynowych szczęk oraz drobne ząbki oskórkowe (paragnaty).
53Czym są chety (sety) u wieloszczetów?
Pękami chitynowych szczecinek wyrastających na zewnątrz z pochewek na obu gałęziach parapodium.
54Jakie odcinki przewodu pokarmowego występują u dżdżownicy pomiędzy przełykiem a jelitem środkowym?
Wole (służące do magazynowania pokarmu) oraz żołądek mięsisty (rozcierający i miażdżący pokarm).
55Czym są cirrusy na parapodiach wieloszczetów?
Wąsami czuciowymi (grzbietowymi i brzusznymi) pełniącymi funkcję mechanoreceptorów.
56Co znajduje się wewnątrz dwóch bocznych wałów hipodermalnych u *Ascaris sp.*?
Podłużne kanały układu wydalniczego.
57Czym jest tyflosolis u dżdżownicy (*Lumbricus sp.*)?
Grzbietowym wpukleniem ściany jelita środkowego do jego światła, zwiększającym powierzchnię wchłaniania pokarmu.
58Czym jest prostomium u pierścienic?
Płatem przedgębowym (akronem) stanowiącym szczytowy, niesegmentowany odcinek głowy przed otworkiem gębowym.
59Gdzie znajdują się i jaką rolę pełnią serca boczne dżdżownicy?
To 5 par pulsujących naczyń okrężnych w segmentach VII–XI, które tłoczą krew z naczynia grzbietowego do brzusznego.
60Czym są narządy nuchalne u wieloszczetów?
Parzystymi, orzęsionymi narządami czuciowymi (chemoreceptorami) zlokalizowanymi w tylnej części prostomium.
61Na poniższym schemacie przekroju poprzecznego dżdżownicy: Przekrój poprzeczny dżdżownicy z oznaczeniami naczyń krwionośnych Jakie główne naczynie krwionośne oznaczono literą 'c' na grzbiecie jelita?

Naczynie krwionośne grzbietowe.
62W jaki sposób rozieszczone jest pojedyncze metanefrydium w segmentach dżdżownicy?
Orzęsiony lejek (nefrostom) pobiera płyn w segmencie \$N\$, a kanalik przebija disseptimentum i uchodzi nefrydioporem w segmencie \$N+1\$.
63Z jakich warstw składa się wór powłokowo-mięśniowy dżdżownicy?
Z cienkiego oskórka, naskórka gruczołowego, zewnętrznej warstwy mięśni okrężnych i wewnętrznej warstwy mięśni podłużnych.
64Jaką funkcję pełni płyn wypełniający pseudocel u nicieni?
Znajduje się pod wysokim ciśnieniem osmotycznym i wraz z tonusem mięśniowym ściany ciała tworzy hydroszkielet.
65Struktury jakiego układu przebiegają w wale grzbietowym i brzusznym hipodermy u nicieni?
Podłużne pnie nerwowe (grzbietowy i brzuszny).
66Czy u dżdżownicy w cyklu życiowym występuje stadium larwalne?
Nie, rozwój dżdżownicy jest prosty – z kokonu wylęgają się młode osobniki.
67Czym różni się jelito środkowe dżdżownicy od jelita środkowego nicienia pod względem umięśnienia?
Jelito dżdżownicy posiada własną warstwę mięśniową umożliwiającą perystaltykę, podczas gdy u nicienia jest jej całkowicie pozbawione.
68Jakie są dwie główne gałęzie pojedynczego parapodium?
Gałąź grzbietowa (notopodium) oraz gałąź brzuszna (neuropodium).
69Jakie pasma tworzą mięśnie podłużne w przekroju poprzecznym dżdżownicy?
Cztery pasma: dwa przygrzbietowe i dwa przybrzuszne.
70Na czym polega dyminucja chromatyny w rozwoju zarodkowym nicieni?
Na odrzucaniu i degeneracji części DNA w komórkach linii somatycznej podczas wczesnych podziałów blastomerów.
71Jaki typ bruzdkowania występuje u nicieni, a jaki u pierścienic?
U nicieni występuje bruzdkowanie całkowite, nierównomierne (z dyminucją chromatyny), a u pierścienic bruzdkowanie spiralne i zdeterminowane.
72Czym jest siodełko (*clitellum*) u dżdżownicy i jaką pełni funkcję?
To zgrubienie naskórka wydzielające śluz ułatwiający przekazywanie nasienia podczas kopulacji oraz formujące kokon jajowy.