1bias
afwijking van geldig redeneren, het is geen eenmalige vergissing, maar eerder een aanhoudend patroon van gebrekkige logica
2kenmerk bias
meestal onbewust
4gebruik van biases
onzekerheid verminderen, iemand helpen om bestaande meningen, aannames of motivaties te steunen
5gevolg van biases
slechte beslissingen en fouten, kunnen leiden tot oneerlijkheid en onrechtvaardigheid
6bevestigingsbias / confirmation bias
zoeken naar bewijs dat ondersteunt wat je gelooft, maar bewijs dat je overtuigingen tegenspreekt negeren
7bovengemiddeldheidseffect / above average effect
een groot percentage mensen beschouwt zichzelf als bovengemiddeld o/e bepaald gebied, terwijl ze onmogelijk allemaal daadwerkelijk bovengemiddeld kunnen zijn
8beschikbaarheidsbias / availability bias
je baseert je oordeel op recente / beperkte informatie, maar kijkt niet nr/h geheel
9verankeringsbias / anchoring bias
denkfout waarbij je brein te veel waarde hecht a/h 1ste stukje informatie dat je krijgt (het anker), je vergelijkt al het volgende daarmee, zelfs als dat anker helemaal niet logisch of relevant is
10halo-effect
je gaat ervan uit dat iemand ergens goed in zal zijn omdat die persoon een andere, positieve eigenschap heeft
11overlevingsbias / survivorship bias
je kijkt alleen nr/d succesvolle gevallen v/e situatie, terwijl je de mislukkelingen volledig negeert
12illusie van controle / illusion of control
je gelooft dat je invloed kunt uitoefenen op zaken die volledig buiten je controle liggen
13fundamentele attributiefout / fundamental attribution error
je bent geneigd om voor jezelf meer rekening te houden met bepaalde omstandigheden dan voor anderen - neiging om het gedrag van anderen toe te schrijven aan hun karakter of persoonlijkheid
14ingroup-voorkeur / ingroup bias
je beoordeelt mensen met wie je een bepaalde vorm van gedeelde identiteit ervaart gunstiger
15terugslageffect / backfire effect
iemand raakt nog sterker overtuigd van zijn mening wanneer die persoon wordt geconfronteerd met tegenstrijdig bewijs
16gemotiveerd redeneren
mensen gebruiken biases om zichzelf te helpen geloven wat ze willen geloven
17drogreden
fout of ongeldig argument dat je i/e discussie gebruikt om iemand te overtuigen
18kenmerk drogreden
bewust
19drogreden =
argumentatiefout
20onjuiste oorzaak-gevolgrelatie
je gaat ervan uit dat A de oorzaak van B is, enkel omdat B na A gebeurt
21overhaaste generalisatie / meelopersgedrag
je trekt een conclusie o.b.v. te weinig of niet-representatieve voorbeelden
22cirkelredenering
je gebruikt je standpunt als bewijs voor datzelfde standpunt
23ontduiken van bewijslast
je beweert iets en vraagt anderen om het tegendeel te bewijzen (i.p.v zelf argumenten te geven)
24bespelen van emotie / emotionele chantage
je speelt i/o emoties in plaats v/o argumenten
25beroep op traditie
je verdedigd iets omdat het altijd zo geweest is
26verkeerde autoriteit / autoriteitsdrogreden
je gebruikt een bron die geen expertise heeft over een bepaald onderwerp
27vals dilemma
je doet alsof er maar twee opties zijn (terwijl er eigenlijk meerdere zijn)
28persoonlijke aanval
je valt de persoon aan i.p.v. het argument
29vertekenen van een standpunt / stroman
je legt de woorden in iemands mond die hij/zij niet heeft gezegd
30overdrijven van voor- of nadelen / overdrijven
je vergroot de gevolgen v/e handeling sterk uit
31valse analogie / valse vergelijking
je vergelijkt twee dingen (situaties) die niet vergelijkbaar zijn
32pragmatisch redeneren
je gebruikt irrelevante argumenten om de echte discussie te vermijden
33goed argument (criteria)
logisch - onderbouwd - relevant
34slecht argument (criteria)
simpel - onlogisch - persoonsgericht
35relatie bias en drogreden
bias = oorzaak - drogreden = gevolg