Morfologia i biologia gąbek

88 Karteikartenvon Luven
Diese Karteikarten lernenKostenlos · Spaced Repetition · iPhone, Android, Mac & Web

Alle Karten

1
Jakie są trzy podstawowe typy organizacji morfologicznej (systemów kanałów wodnych) u gąbek?
Askon, sykon oraz leukon.
2
Czym charakteryzuje się najprostszy typ budowy gąbek – askon?
Ma prostą budowę workowatą z obszerną centralną jamą (spongocelem) wyścieloną w całości choanocytami.
3
Na czym polega modyfikacja budowy ściany ciała w typie sykon w porównaniu do askonu?
Polega na sfałdowaniu ściany ciała w palcowate wyrostki, dzięki czemu choanocyty wyścielają jedynie wyodrębnione komory wodne w mezoglei.
4
Czym odznacza się najbardziej złożony typ budowy gąbek – leukon?
Spongocel ulega silnej redukcji, a w grubej mezoglei występuje gęsty system wiciowatych komór i odgałęzionych kanałów wodnych.
5
Jaką funkcję pełnią pinakocyty w ciele gąbek?
Są to płaskie komórki okrywające (dermalne), tworzące zewnętrzną warstwę ochronną gąbki.
6
Jaką rolę w ciele gąbek o typie askon odgrywają porocyty?
Są to rurkowate komórki poprzecznie przebijające ścianę ciała, przez których wewnętrzny kanał woda wpływa do spongocelu.
7
Jak zbudowane są choanocyty i jaka jest ich główna funkcja u gąbek?
Są to komórki wyścielające wnętrze gąbki zaopatrzone w wicię otoczoną kołnierzykiem; wywołują przepływ wody oraz wyłapują i trawą pokarm.
8
Co to są gemmule u gąbek słodkowodnych?
Są to pączki wewnętrzne pełniące funkcję przetrwalnikową, wytwarzane w mezenchymie przed nadejściem niekorzystnych warunków środowiskowych.
9
Jaki rodzaj komórek gromadzi się we wnętrzu gemmuli gąbki?
Totipotencjalne archeocyty (oraz trofocyty z substancjami odżywczymi), zdolne do przekształcenia się we wszystkie komórki młodej gąbki.
10
Czym są amfidyski w osłonce przetrwalnika nadecznika stawowego (*Spongilla lacustris*)?
Są to dwutarczowe igły krzemionkowe wzmacniające osłonkę gemmuli, gromadzące pęcherzyki powietrza ułatwiające unoszenie się na wodzie.
11
Jaką funkcję pełni mikropyle w gemmuli gąbki?
Jest to otworek w osłonce przetrwalnika, przez który podczas kiełkowania na wiosną archeocyty wydostają się na zewnątrz.
12
Z jakich materiałów zbudowany jest szkielet nadecznika stawowego (*Spongilla lacustris*)?
Ze szkieletu krzemionkowo-sponginowego (igły krzemionkowe zatopione w elastycznych włóknach sponginowych).
13
Na czym polega zjawisko odwrócenia warstw zarodkowych (inwersji) u gąbek?
Orzęsione komórki powierzchniowe larwy wnikają do wnętrza ciała i różnicują się w choanocyty, a komórki wewnętrzne tworzą warstwę zewnętrzną.
14
Jakie dwie podstawowe postacie dojrzałe występują w cyklu życiowym parzydełkowców?
Osiadły polip oraz wolno pływająca meduza.
15
Co to są knidoblasty u parzydełkowców?
Komórki twórcze wywodzące się z komórek interstycjalnych, z których różnicują się komórki parzydełkowe (knidy).
16
Jaką funkcję pełnią parzydełka typu penetranty?
Wyrzucają nić z zadziorami i wprowadzają płyn paraliżujący (neurotoksynę) w ciało ofiary.
17
W jaki sposób działają parzydełka typu wolwenty?
Wyrzucają długą nić, która owija się wokół sztywnych części ciała zdobyczy.
18
Jaką rolę pełnią parzydełka typu glutynanty?
Wyrzucają nić pokrytą lepką wydzieliną, pomagając w chwytaniu pokarmu i przyczepianiu się polipa do podłoża.
19
Czym jest knidocyl na powierzchni komórki parzydełkowej?
Jest to czuciowa wiciowa wypustka, której podrażnienie mechaniczne powoduje natychmiastowe wyrzucenie nici parzydełka.
20
Co zakładała teoria gastrei Haeckla odnośnie pochodzenia parzydełkowców?
Zakładała, że przodkiem wielokomórkowców był dwuwarstwowy organizm (gastrea) powstały przez wpuklenie ściany kulistej kolonii wiciowców.
21
Co oznacza pojęcie eutelii u nicieni (*Nematoda*)?
Jest to stałość komórkowa – dorosłe osobniki danego gatunku składają się ze ściśle określonej, stałej liczby komórek somatycznych.
22
Czym są amfidie u nicieni i gdzie się znajdują?
Są to parzyste chemoreceptory położone po bokach przedniej części ciała (głowy).
23
Czym są fasmidie i u której gromady nicieni występują?
Są to narządy gruczołowo-czuciowe o charakterze chemoreceptorów usytuowane w tylnej części ciała u nicieni z gromady *Secernentea*.
24
Gdzie u nicieni zlokalizowane są brodawki czuciowe (papille) i jakie pełnią funkcje?
Występują na wargach wokół otworu gębowego (smak i dotyk) oraz w okolicy analnej samców (ułatwiają kopulację).
25
Gdzie u nicieni znajdują się proprioreceptory i jaka jest ich rola?
Leżą w bocznych pniach nerwowych i kontrolują ruchy zginające ciała oraz stopień napięcia mięśni.
26
Czym wyróżniają się plemniki nicieni na tle większości innych zwierząt?
Nie posiadają witek i poruszają się ruchem amebowatym.
27
Na czym polega zdolność nicieni do anabiozy?
Jest to stan uśpienia metabolicznego umożliwiający przetrwanie niesprzyjających warunków środowiskowych (np. suszy lub skrajnych temperatur).
28
Jaki typ układu krwionośnego występuje u pierścienic (*Annelida*)?
Układ krwionośny typu zamkniętego.
29
W jakim kierunku naczynie grzbietowe pierścienic przemieszcza krew?
Od tyłu ciała ku przodowi.
30
Czym są disseptimenta i jaką mają relację do celomy pierścienic?
Są to poprzeczne przegrody łącznotkankowe dzielące wtórną jamę ciała (celomę) na segmentalny ciąg komór.
31
Na czym polega metameria heteronomiczna u stawonogów?
Polega na zróżnicowaniu segmentów ciała i ich łączeniu się w wyspecjalizowane odcinki zwane tagmami.
32
Z jakich podstawowych substancji zbudowany jest szkielet zewnętrzny (oskórek) stawonogów?
Z chityny spojonej białkami niekolagenowymi (u skorupiaków dodatkowo nasyconej solami wapnia).
33
Czym różni się tkanka mięśniowa stawonogów od tkanki mięśniowej większości innych bezkręgowców?
Stawonogi posiadają wyłącznie mięśnie poprzecznie prążkowane (zarówno w układzie ruchu, jak i narządów wewnętrznych) oraz brak u nich wora powłokowego.
34
Jaki typ jamy ciała oraz układu krwionośnego posiadają stawonogi?
Jamę ciała typu hemocel (miksocel) oraz otwarty układ krwionośny z grzbietowym sercem zaopatrzonym w ostia.
35
Jakiej powszechnej u innych bezkręgowców struktury komórkowej całkowicie brak u stawonogów?
Całkowicie brak nabłonków orzęsionych (rzęsek i witek).
36
Czym jest hemocel (miksocel)?
Jest to jama ciała powstała ze zlania się pierwotnej jamy ciała (blastocelu) z wtórną (celomą), wypełniona hemolimfą.
37
Dlaczego wzrost ciała stawonogów odbywa się skokowo podczas linienia?
Ponieważ twardy oskórek (szkielet zewnętrzny) nie rośnie wraz ze zwierzęciem i musi być okresowo zrzucany.
38
Jakie są kluczowe cechy wyglądu raka szlachetnego (*Astacus astacus*)?
Brązowozielony pancerz o gładkiej powierzchni, długie i wąskie szczypce oraz wyraźnie czerwony spód szczypiec.
39
W jakich wodach występuje rak szlachetny i jaki jest jego status?
W czystych, chłodnych i dobrze natlenionych wodach; jest gatunkiem rodzimym, silnie zagrożonym wyginięciem przez dżumę raczą.
40
Po jakich cechach morfologicznych rozpoznaje się raka błotnego (*Astacus leptodactylus*)?
Jasnobrązowy lub zielonkawy pancerz, bardzo długie i smukłe szczypce oraz brak czerwonego zabarwienia spodu szczypiec.
41
W jakich środowiskach żyje rak błotny i czym różni się od raka szlachetnego?
Żyje w wodach stojących i wolno płynących; jest rodzimy i bardziej tolerancyjny na zanieczyszczenia oraz mniejszą zawartość tlenu.
42
Jakie cechy pozwalają łatwo odróżnić raka amerykańskiego (pręgowanego) od raków rodzimych?
Mniejszy rozmiar ciała, wyraźne ciemnoczerwone pręgi poprzeczne na odwłoku oraz jasny spód szczypiec.
43
Jakie znaczenie ekologiczne w wodach Europy ma rak amerykański (*Orconectes limosus*)?
Jest gatunkiem inwazyjnym, przenosi dżumę raczą i masowo wypiera rodzime gatunki raków.
44
Jaki charakterystyczny znak na szczypcach posiada rak sygnałowy?
Białą plamę („sygnał”) u nasady stawu ruchomego szczypiec.
45
Dlaczego rak sygnałowy stanowi poważne zagrożenie dla rodzimych raków?
Jest bezobjawowym nosicielem dżumy raczej i agresywnie wypiera rodzime gatunki ze zbiorników wodnych.
46
Który z występujących w Polsce raków wyróżnia się czerwonym spodem szczypiec?
Rak szlachetny (inaczej rak rzeczny – *Astacus astacus*).
47
Który rak posiada widoczne ciemne pręgi poprzeczne na grzbietowej stronie odwłoka?
Rak amerykański (inaczej rak pręgowany – *Orconectes limosus*).
48
Który gatunek raka nosi jasną plamę u nasady szczypiec?
Rak sygnałowy.
49
Czym jest karapaks u skorupiaków dziesięcionogów?
Jest to jednolicie zwapniały pancerz powstały ze zrośnięcia tergity głowy i tułowia, osłaniający m.in. komory skrzelowe.
50
Z jakich głównych tagm oraz przysadek zbudowane jest ciało raka?
Diagram anatomiczny zewnętrznej budowy raka z podziałem na głowotułów, odnóża głowowe, dziesięcionogi oraz odwłok Głowotułów (z karapaksem i rostrum), odnóża głowowe (oczka, czułki I i II pary, odnóża gębowe), odnóża tułowiowe/kroczne (dziesięcionogi) oraz segmentowany odwłok kończący się wachlarzem ogonowym.
51
Z jakich podstawowych części składa się pierwotne odnóże dwugałęziowe skorupiaków?
Z części podstawowej (protopoditu) oraz dwóch gałęzi: wewnętrznej (endopoditu) i zewnętrznej (egzopoditu).
52
Co to jest stenopodium u stawonogów?
Jest to jednogałęziowe odnóże powstałe w toku ewolucji w wyniku zaniku jednej z gałęzi (najczęściej zewnętrznej).
53
Ile par czułków posiadają skorupiaki (*Crustacea*) i jak się nazywają?
Posiadają dwie pary czułków: czułki I pary (antenule) oraz czułki II pary (anteny).
54
Wymień trzy pary przysadek gębowych występujących u skorupiaków.
Żuwaczki (mandibulae), szczęki I pary (maxillae I) oraz szczęki II pary (maxillae II).
55
Czym są szczękonóża u raka i ile ich występuje?
Są to 3 pierwsze pary odnóży tułowiowych przekształcone w narząd wspomagający podawanie pokarmu.
56
Ile par odnóży krocznych posiadają dziesięcionogi i czym wyróżnia się pierwsza para u raka?
Posiadają 5 par odnóży krocznych; pierwsza para jest potężnie przekształcona w szczypce.
57
Z jakich elementów zbudowany jest wachlarz ogonowy raka?
Z telsonu (ostatniego segmentu) oraz spłaszczonych uropodów (odnóży ostatniego segmentu).
58
Gdzie uchodzą i jaką funkcję pełnią gruczoły zielone u raka?
Uchodzą u nasady czułków II pary i stanowią narządy wydalnicze.
59
Jakie są cechy budowy larwy nauplius (pływika) u skorupiaków?
Niesegmentowane ciało, nieparzyste oko naupliusowe oraz 3 pary odnóży (czułki I, II i żuwaczki) służące do pływania.
60
Gdzie u raka znajdują się statocysty i za co odpowiadają?
Znajdują się u nasady czułków I pary (antenul) i są narządami równowagi.
61
Jakie dwa brakujące elementy budowy głowowej wyróżniają szczękoczułkowce (*Chelicerata*) na tle innych stawonogów?
Brak czułków oraz brak wyodrębnionej głowy.
62
Gdzie leżą i jaką funkcję pełnią szczękoczułki (chelicery) u pajęczaków?
Leżą na segmencie przed otworem gębowym; służą do chwytania, rozrywania pokarmu lub wprowadzania jadu.
63
Jakie funkcje mogą pełnić nogogłaszczki (pedipalpy) u pajęczaków?
Pełnią funkcje dotykowe, chwytne (np. szczypce u zaleszczotków) lub narządów kopulacyjnych (u samców pająków).
64
Jakie dwa typy narządów oddechowych występują u pajęczaków?
Płucotchawki (płuca książkowe) oraz tchawki.
65
Gdzie zlokalizowany jest narząd Hallera u kleszczy i do czego służy?
Znajduje się na stopie I pary odnóży krocznych; jest chemoreceptorem odbierającym zapachy i zmiany wilgotności.
66
Gdzie uchodzą gruczoły jadowe, a gdzie przędne u zaleszczotków (*Pseudoscorpionida*)?
Gruczoły jadowe uchodzą na końcach nogogłaszczków (pedipalpów), a gruczoły przędne na szczekoczułkach (chelicerach).
67
Na czym polega zjawisko autotomii u kosarzy (*Opilionida*)?
Jest to zdolność do łatwego odrzucania odnóży krocznych w chwili zagrożenia.
68
Z której warstwy zarodkowej wywodzą się cewki Malpighiego u pajęczaków?
Wywodzą się z endodermy (są uwypukleniami jelita środkowego).
69
Na jakie trzy tagmy podzielone jest ciało owadów (*Insecta*)?
Głowa, tułów (złożony z 3 segmentów) oraz odwłok.
70
Który typ aparatu gębowego owadów uważany jest za pierwotny ewolucyjnie?
Aparat gębowy typu gryzącego.
71
Jaka jest funkcja aparatu gębowego kłująco-ssącego i u jakich owadów występuje?
Służy do nakłuwania tkanek i pobierania płynnego pokarmu (np. u komarów, pluskwiaków i mszyc).
72
W co przekształcone są elementy aparatu gębowego ssącego u motyli?
W długą, zwijaną spiralnie rurkę (ssawkę) utworzoną z połączonych ze sobą elementów szczęk I pary.
73
Jaką funkcję pełni poduszeczka aparatu gębowego liziącego (np. u muchy)?
Służy do zlizywania płynnego pokarmu z powierzchni materiału odżywczego.
74
Wymień kolejne stadia rozwojowe w przeobrażeniu zupełnym (holometabola) owadów.
Jajo $\rightarrow$ larwa $\rightarrow$ poczwarka $\rightarrow$ imago (postać dojrzała).
75
Czym różni się rozwój z przeobrażeniem niezupełnym (hemimetabola) od przeobrażenia zupełnego?
Brak w nim stadium poczwarki; larwa od początku przypomina postać dojrzałą.
76
Czym różni się poczwarka wolna od poczwarki zamkniętej?
U wolnej zawiązki czułków i odnóży są swobodne, a u zamkniętej przylegają ściśle do ciała.
77
Czym jest poczwarka baryłkowata (coarctata / bobówka)?
Jest to poczwarka wolna ukryta we wnętrzu stwardniałego ostatniego pancerzyka (oskórka) larwy, zwanego puparium.
78
Jak odróżnić gąsienicę (larwę motyli) od pędraka (larwy chrząszczy)?
Gąsienica posiada odnóża tułowiowe oraz posadzki (odnóża odwłokowe); pędrak ma silnie wygięte ciało, tylko odnóża tułowiowe i brak odnóży odwłokowych.
79
Czym jest worek trzewiowy u mięczaków (*Mollusca*)?
Jest to grzbietowa część ciała mieści większość narządów wewnętrznych i okryta jest płaszczem.
80
Z jakiej substancji zbudowana jest zewnętrzna warstwa muszli mięczaków (periostracum)?
Z organicznej substancji białkowej zwanej konchioliną (warstwa rogowa).
81
Z czego zbudowana jest środkowa warstwa muszli mięczaków (ostracum)?
Z pryzm węglanu wapnia ($CaCO_3$) ułożonych prostopadle do powierzchni muszli (warstwa porcelanowa/pryzmatyczna).
82
Jak zbudowana jest wewnętrzna warstwa muszli mięczaków (hypostracum)?
Z równoległych blaszek węglanu wapnia i konchioliny, tworząc błyszczącą warstwę perłową.
83
Czym jest radula (tarka) u mięczaków i gdzie się znajduje?
Chitynowa taśma ze spiczastymi ząbkami leżąca na dnie gardzieli, służąca do zeskrobywania i rozdrabniania pokarmu.
84
Na czym polega gastrulacja przez inwaginację (wpuklenie)?
Polega na wpukleniu się części komórek dolnego bieguna blastuli do jej wnętrza, przekształcając zarodek w dwuwarstwowy.
85
Na czym polega gastrulacja przez epibolię (obrastanie)?
Szybciej dzielące się komórki powierzchniowe obrastają komórki bogate w żółtko.
86
W jaki sposób powstaje celoma na drodze schizocelii?
Poprzez rozsunięcie się komórek w litych grupach mezodermy powstałych po bokach prajelita.
87
Na czym polega powstawanie wtórnej jamy ciała (celomy) drogą enterocelii?
Poprzez uwypuklenie i odłączenie się parzystych kieszonek od ściany prajelita wprost do blastocelu.
88
Jaki jest pełny biologiczny adres taksonomiczny raka w systematyce zwierząt?
Schemat przedstawiający pozycję taksonomiczną raka w typie Stawonogi, podtypie Skorupiaki, dziale Skorupiaki Wyższe i rzędzie Dziesięcionogi Typ: Stawonogi (*Arthropoda*), Podtyp: Skorupiaki (*Crustacea*), Dział: Skorupiaki Wyższe (*Malacostraca*), Rząd: Dziesięcionogi (*Decapoda*), Rodzaj: *Astacus sp.* / *Orconectes limosus*.
Alle 88 Karten kostenlos lernen

Mehr Karteikarten: Naturwissenschaften

Environmental Impact (2)10 KartenNaturwissenschaften · EnglischNecole03Physical and chemical examination of urine163 KartenNaturwissenschaften · EnglischkarebearBiochemistry: Proteins107 KartenNaturwissenschaften · EnglischFishPhysics: Electrostatics and Electric Charge79 KartenNaturwissenschaften · EnglischAyenY9 Biochem Term 3 Exam Revision59 KartenNaturwissenschaften · EnglischJettyBio exam 349 KartenNaturwissenschaften · Englischhailspricechp 7: cellular respiration and fermentation39 KartenNaturwissenschaften · EnglischlizzieowizzieBIO 10232 KartenNaturwissenschaften · EnglischFatouIntro to Forces 227 KartenNaturwissenschaften · EnglischLemHuman influences on the environment and the environment22 KartenNaturwissenschaften · EnglischAli_vxxxThe Mole18 KartenNaturwissenschaften · EnglischLoganA3 - Genes, Alleles + Inheritance14 KartenNaturwissenschaften · EnglischAnaïs

Alle Decks: Naturwissenschaften

Lerne diese Decks in der App

Kostenlos auf iPhone, Android, Mac und im Web. Füge jedes Deck mit einem Tipp zu deinem Konto hinzu.

Laden im App StoreJetzt bei Google Play
Alle 88 Karten kostenlos lernen